राजपरिवारलाई संगीत सिकाउनेदेखि कारासोगा फेस्टिबलमा नेपाललाई पुर्याउने नेपाली

गीत संगीत सुन्ने पुस्ताको लागि पूर्ण नेपालीको नाम नौलो होइन तर, पछिल्लो समय संगीतप्रेमीहरुको रोजाइमा सुन्ने संचारमाध्यामहरु प्राथमिकतामा नपरेकोले लोकभाकाका ‘लिजेन्ड’ पूर्ण नेपाली चर्चाबाट केही पछि परेको जस्तो देखिन्छन् । नेपाली लोक संगीतको क्षेत्रमा बिगत ५ दशकदेखि योगदान पुर्याएका नेपालीका ‘आहा कलिलो तामालाई’, ‘सोह्र बर्से उमेरमा’, ‘कस्की छोरी हौं’ जस्ता गीतहरु प्रायः नेपालीहरुको मुखमा झुन्डिरहने गरेका छन् । संगीतकार, नृत्य प्रशिक्षक तथा गायक समेत रहेका उनी पछिल्लो समय के गर्दैछन् ? भन्ने उत्तर खोज्न नेपालीपत्रको टोली उनको निजी निवास पुगेर एक अन्तर्वाता गरेको छ । प्रस्तुत छ उनीसँग गरिएको कुराकानीको आधारमा तयार पारिएको सामग्रीः

 

परिचयः

 

वि.सं २०११ साल पुस १६ गते कास्की जिल्लाको बाटुलेचौरमा जन्मिएका उनी संगीत क्षेत्रसँग सानो उमेरदेखि नै नजिक भए । १५ वर्षकै कलिलो उमेरमा उनको आफ्नो कलाले कास्कीको स्थानीय बजार ओगट्न थालिसकेको थियो । त्यसपछि उनी २०२६ सालमा काठमाडौं प्रवेश गरे ।

 

पछि उनले भारतको मध्यप्रदेशस्थित संगित साधना विश्वविद्यालयबाट संगीतमा बीम्यूज गरे । त्यस्तै, मध्यप्रदेशबाट कत्थक नृत्यमा डिप्लोमा, पट्नाको कम्युनिकेशन इन्ष्टिच्यूटबाट नाटक निर्देशन तथा स्कृप्ट लेखन कोर्ष, मध्यप्रदेशको संगीत सारधना विश्वविद्यालयबाट तबलामा डिप्लोमा गर्नसम्म भ्याए । त्यस्तै, तत्कालिन नेपाल राजकीय प्रज्ञा– प्रतिष्ठानमा २०२७ सालदेखि २०२९ सालसम्म संगीत तालिम लिएका थिए ।

 

 

बाध्यवादनमा पोख्तः

 

पूर्ण नेपाली स्थानीय तथा आधुनिक गरि २१ वटा बाजाहरु राम्ररी बजाउन सक्छन् । ललितपुर सानेपास्थित उनको घरमा रहेको निजी स्टुडियो तथा स्टोरमा जाँदा पनि प्रश्ट हुन्छ उनी वाध्यवादनसँग कति नजिक छन् भनेर । उनी सारङ्गी, अरवाजो, मादल, खैँचडी, डम्फु, बाँसुरी, धिमे, खि, ढोलक, ढोलकी, ट्याम्को, दमाह, मुजुरा, टिन्छु, मुर्चङ्गा, हारमोनियम, तबला, गीतार किबोर्ड, ड्रम तथा ढ्याङ्ग्रो राम्ररी बजाउन सक्छन् ।

 

एल्बम तथा चर्चित गीतहरुः

 

नेपाली पुराना पुस्ताका कलाकार हुन् । विशेष गरेर उनी रेडियो नेपाल सुन्नेहरुमाझ निकै चर्चित थिए । उनका ८ वटा गिती एल्बमहरु प्रकाशित भइसकेका छन् । उनका प्रकाशित एल्बमहरुमा होसियार !, हितको दौतरी भाग १, हितको दौतरी भाग २, बालश्रम, हे भानुभक्त, भजन (अडियो क्यासेट), निशानी तथा गीत मञ्जरी रहेका छन् ।

 

उनका चर्चित गीतहरुमा आहा... कलिलो तामालाई सोधरामलाई, सोह्र वर्षे उमेरैमा, काली पनि देखें मैले, खुट्टामा नेल पर्ला लगायत रहेका छन् । यसका अलावा उनले संगीत भरेको तर रेकर्डिङ नभएका गीतहरु पनि रहेका छन् । उनका केही गीतहरु ‘गन्धर्व संगीत र संस्कृती’ नामक ग्रन्थमा पनि प्रकाशित भएको छ । यसको साथै नेपाली चलचित्रमा पनि उनले स्वा. गोपाल योञ्जनसँग सहायक निर्देशक भइ काम गरेका थिए ।

 

त्यस्तै, उनका गिती नाटकहरुमा उडाउ पुत्र, वुद्ध वाणी अपेरा, बिरालो र मुसा, कमिला र हात्तीको संवाद, समारी आईमाई, प्रतिक्षाको अन्त लगायत रहेका छन् ।

 

राज परिवारका सदस्यको पहिलो संगीत गुरुः

 

पूर्ण नेपाली संगीत कर्ममा आफू मात्रै रमाएनन् । आफूले पाएको ज्ञान उनले अरुलाई पनि बाँडे । उनले सेन्ट जेभियर्स स्कूलमा ३३ वर्षसम्म संगीत शिक्षक भएर काम गरे भने, त्यस्तै, भानुभक्त माध्यामिक विद्यालय, कान्ति ईश्वरी शिशु विद्यालय, आनन्दकुटी कन्या विद्यापिठ, सेन्ट मेरिज, विरेन्द्र सैनिकका विद्यार्थीहरुलाई संगीत सिकाए ।

 

विद्यालयका विद्यार्थीहरुलाई संगीत सिकाउने क्रममा उनीमाथि तत्कालिन राजपरिवारको आँखा पर्यो । त्यसपछि उनी राजपरिवारका पहिलो संगीत गुरु बने । उनले तत्कालिन युवराज दीपेन्द्र, अधिराजकुमार निराजन तथा पारस, प्रेरणा र पुजा शाहलाई करिव ४ वर्षसम्म संगित तथा नृत्य सिकाए । कुराकानीको क्रममा उनी सम्झन्छन् दीपेन्द्र अत्यन्तै राम्रो गीत गाउँथे साथै मादल र गितार पनि राम्रोसँग बजाउँथे भने  तत्कालिन अधिराजकुमारी श्रुति राज्यलक्ष्मीलाई १२ वर्षसम्म संगीत र नृत्य सिकाए । श्रुतिको कत्थक नृत्य निकै राम्रो थियो । साथै पारस शाह पनि संगीतमा निकै शौख राख्दथे ।

 

सांगितीक प्रस्तुतीः

 

पूर्ण नेपाली नेपाल तथा विदेशमा गरि ५ सय वटा भन्दा बढी सांगितिक कार्यक्रममा सहभागी भइसकेका छन् । उनले तत्कालिन राजपरिवारको उपस्थित हुने कार्यक्रम देखि पूर्व–पश्चिम तथा विदेशमा कार्यक्रम गरिसकेका छन् । तिमध्ये कतिपय सामाजिक कार्यको लागि आयोजना गरिएका कार्यक्रमहरुमा निःशुल्क गीत पनि गाए । उनी सांगितिक कार्यक्रम शिलशिलामा पश्चिम जर्मनी, हल्याण्ड, बर्मा, सिंगापुर, जापान, इटाली, फ्रान्स, टर्की, बेल्जियम, लन्डन, हङकङ, भारत, बंगलादेश, क्यानडा, अमेरिका लगायतका देशमा पुगसिकेका छन् ।

 

पूर्ण नेपालीको अर्को परिचयः

 

Purna-nepali1

 

पूर्ण नेपाली गीतसंगितको क्षेत्रमा मात्रै सीमित छैनन् । नेपाली मौलिक संस्कृतिको जर्गेना गर्नको लागि उनी पछिल्लो समयमा अनुसन्धान कार्यमा पनि सक्रिय रहेका छन् । उनले अनुसन्धानबाट २०६० सालमा ‘गन्धर्व संगीत र संस्कृति’ नामको ग्रन्थ प्रकाशित गरिसकेका छन् । लोप हुन लागिसकेको गन्धर्व संस्कृतिको पुस्तक प्रकाशनपछि हाल उक्त समुदायका मानिसहरुले आफ्ना रितिरिवाजलाई निरन्तरता दिने गरेको उनको भनाई छ ।

 

त्यस्तै, धार्मिक भजन पुस्तक ‘वन्दना’ पनि प्रकाशित गरिसकेका छन् । भने पछिल्लो समय नेपाल बाजा विशेष गरेर मादलकोको बारेमा उनले तराई बेल्टबाट अनुसन्धान सकिसकेका छन् । अब उक्त अनुसन्धानको लेखन कार्यमा अगाडि बढ्ने सोचमा रहेका छन् ।

 

सामाजिक छवीः

 

सामाजिक कार्यमा पनि पूर्ण नेपाली निकै अगाडि रहेका छन् । उनले २० जनाभन्दा बढी बालबालिकाहरुलाई निःशुल्क शिक्षा प्रदान गरे । उनले सयौं संगितप्रेमीहरुलाई निःशुल्क संगीत तथा नृत्य सिकाए । उनले सामाजिक अभियान्ताको रुपमा समेत काम गरेका छन् । उनी क्यानडामा रहँदा नेपाली कला संस्कृतिको प्रवद्र्धन गर्नमा ठूलो भूमिका खेलेका छन् । क्यानडामा रहेका नेपालीभाषीलाई नेपाली लोकबाजा तथा नृत्य सिउन पनि उनी लागिपरेका छन् ।

 

‘कारासोगा फेस्टिभल’ नेपालको प्रतिनिधित्व:

 

सन् १९८२ देखि निरन्तर रुपमा क्यानडामा आयोजना हुँदै आएको विश्वको सबैभन्दा ठूलो बहुसांस्कृतिक ‘कारासोगा फेस्टिबल’मा नेपालको सहभागीता हुने वातावरण मिलाउनको लागि पूर्ण नेपालीको महत्वपूर्ण योगदान रहेको छ । नेपाली लोकभाकाका ‘लिजेन्ड’ तथा क्यानडा तथा अमेरिकाको लागि नेपाली सांस्कृतिक दूूत (गुडविल एम्बेस्डर) रहेका नेपाली तथा क्यानडाको लागि नेपाली पर्यटन दूत नरबहादुर (एनबी) टण्डनको समेत साथ रहेको छ । सन् २०१७ देखि नेपालले कारासोगा फेस्टिबलमा सहभागिता रहेको छ । यस वर्ष पनि नेपालको प्रतिनिधित्व गर्दै नेपाली उक्त फेस्टिबलमा जाँदैछन् ।

 


थप समाचार

जो १ पैसा लगानी नउठ्दा पनि फिल्म बनाउन छोड्दैनन्

  • 1 hour ago
जो १ पैसा लगानी नउठ्दा पनि फिल्म बनाउन छोड्दैनन्

'मैले फिल्मको लागि लगानी गर्नुअघि नै बुझेको हुन्छु यो पैसा उठ्दैन भनेर, त्यसैले यसलाई स्वीकार्न मलाई गार्हो हुंदैन ', प्रेम भन्छन्, 'मेलै देखेको छु अरुले बेलामौकामा होलिडे जाने, विभिन्न मनोरञ्जनका ला

यो हो विश्वकै धनी र खतरनाक आतंकवादी संगठन

  • 1 hour ago
यो हो विश्वकै धनी र खतरनाक आतंकवादी संगठन

अन्तराष्ट्रिय आतंकवादी संगठनहरुले आर्थिक चलखेल कतिमा गर्छन् होला । सबैलाई उत्सुकताको विषय हुनसक्छ । कुनै पनि संगठन पैसाविना चल्दैन । चाहे त्यो घर निर्माण होस् या कुनै पनि सामाग्री किन्न नै किन नहोस् ।

वेद पुराण : के पुर्नजन्म हुन्छ त ?

  • 1 hour ago
वेद पुराण : के पुर्नजन्म हुन्छ त ?

एजेन्सी । पुर्नजन्म अथवा पुर्वजन्मको कुरा याद आएका घटनाहरू समय समयमा आइरहन्छन् । विज्ञानले यस्तो कूरालाई पुर्ण रूपमा स्वीकार गर्दैन तर वेद पुराणमा मानिसको आत्माको यात्रा निरन्तर चलिरहने कुरा स्पष्ट रू



प्रेम र यौन

के हो राम्रो सेक्स ?

के हो राम्रो सेक्स ?

पुरुषहरु बढी सेक्सको बारेमा धेरै कुरा गर्छन् तर, महिलाहरु भने भित्रभित्रै धेरै सेक्सको चाहना धेरै राख्छन् । राम्रो सेक्स धेरै मानिसहरुका लागि अपरिहार्य कुरा हो । भोक लाग्दा खाना खाए जस्तै शरिरले मागेको बेलामा सेक्स गर्नु पनि साधारण कुरा हो । आजकाल धेरैजसो महिलाको आफ्नो पुरुषले शारिरिक सन्तुष्टि प्रदान गर्न नसकेको कुराहरु धेरै सुन्न पाइन्छ ।

जीवनशैली/स्वास्थ्य

ग्यास्ट्रिक तथा अल्सरसाथै यी समस्याहरूको अचुक औषधी डल्ले खुर्सानी

ग्यास्ट्रिक तथा अल्सरसाथै यी समस्याहरूको अचुक औषधी डल्ले खुर्सानी

एजेन्सी । खानाका परिकारलाई स्वादिष्ट बनाउन खुसार्नीको प्रयोग गर्छौं । त्यसमा नि डल्ले अर्थात अकबरे खुसार्नीलाई विशेष मानिन्छ । डल्ले खुर्सानीको नियमित प्रयोगले ग्यास्टिक तथा अल्सर जस्ता रोगको औषधी समेत हुन्छ ।

विचित्र विश्व

यो हो विश्वकै धनी र खतरनाक आतंकवादी संगठन

यो हो विश्वकै धनी र खतरनाक आतंकवादी संगठन

अन्तराष्ट्रिय आतंकवादी संगठनहरुले आर्थिक चलखेल कतिमा गर्छन् होला । सबैलाई उत्सुकताको विषय हुनसक्छ । कुनै पनि संगठन पैसाविना चल्दैन । चाहे त्यो घर निर्माण होस् या कुनै पनि सामाग्री किन्न नै किन नहोस् । अझ डरलाग्दा घटना घटाउन झन् धेरै खर्च हुन्छ । आतंवादी संगठनमा पनि भारी रकम खर्च हुने गर्छ ।