IIMS College

ISMT

HUB Education

जब अमेरिकाले चार दिनमा इरानको सरकार ढालेर राजतन्त्र फर्कायो...

Education Park

 

Kathmandu Trade Show

 

Royal Education Foundation

 

एजेन्सी । इरानले बुधबार बिहान दावी गरे कि उसले इराकको अल असद र इरबिलमा अमेरिकी सैनिक अड्डाहरूमा मिसाइल हमला गरेको छ।

 

केही समयपछि पेन्टागनले पनि यी आक्रमणहरूको पुष्टि गर्‍यो। न त इरानले आक्रमणमा भएको क्षतिको बारेमा जानकारी दिएको छ न त अमेरिकाले जीवन र सम्पतिको हानीको बारेमा कुरा गरेको छ।

 

उनी सुलेमानी थिए, सर्वोच्च धार्मिक नेता अयातुल्ला अली खमानेई पछि इरानको दोस्रो सबैभन्दा शक्तिशाली व्यक्ति मानिन्छ। उनी सुलेमानी थिए, जसको मृत्युले सम्पूर्ण इरानलाई एक साथ गरेको देख्यो।

 

सुलेमानीको मृत्यु र इरानको प्रतिक्रिया पछि मध्य पूर्वमा अवस्था झनै तनावपूर्ण भएको छ। इरान र संयुक्त राज्य अमेरिका बीच प्रत्यक्ष युद्धको धम्की पनि यस क्षेत्र मा अमेरिकी सहयोगीहरु पनि प्रभावित हुने खतरा बढेको छ।

 

यस अवस्थाले सम्पूर्ण विश्वमा प्रभाव पार्न सक्दछ, किनकि विश्वको कुल तेलको एक तिहाइ मध्य पूर्वबाट आउँछ।

 

जबसम्म डोनाल्ड ट्रम्प संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति बने, उनले इरानको बिरूद्ध आक्रामक अडान लिएका छन्। सुरुदेखि उनले इरानले पश्चिमी देशहरूसँग नयाँ आणविक सम्झौता गर्ने कुरामा जोड दिए। जब इरान यससँग सहमत भएनन्, अमेरिकाले २०१५ मा भएको उक्त सम्झौता अमान्य भन्दै सन् २०१८ मा बाहिरियो । 

 

यस पछि, आर्थिक प्रतिबन्ध, धम्की, अप्रत्यक्ष युद्धको प्रक्रिया शुरू भयो, यसले दुवै देशहरुमा र विश्वभर तनाव पैदा गरेको छ। संयुक्त राज्यको डेलावेयर युनिभर्सिटीका प्राध्यापक मुक्तार खान भन्छन्,‘दुई देश बीच केही समयदेखि युद्ध भइरहेको छ।’

उनी भन्छन्, ‘यो चक्र १९७९ देखि शुरू भएको हो। मध्य पूर्वलाई स्थिर पार्नका लागि इरान अमेरिकाका मुख्य सहयोगीहरू मध्ये एक थियो। तर १९७९ मा इरानको इस्लामिक क्रान्ति पछि अमेरिकासँगको सम्बन्ध बिग्रियो।’

 

सन् १९५३ मा जब ईरानमा अमेरिकी विरोधी भावनाको जन्म भएको थियो तब अमेरिकाले चारत दिनमा प्रदर्शन गराएर सरकार गिराउने र आफ्नो पक्षको सरकार बनाउने काम गरेको थियो । 

 

मुक्तादार खान भन्छन्, ‘त्यस अवधिमा अमेरिकाले चार दिन भित्र प्रदर्शन गरेर निर्वाचित प्रधानमन्त्री मोहम्मद मुसादिकलाई हटाए र राजतन्त्रलाई लागू गर्‍यो, अर्थात् राजतन्त्रलाई लोकतन्त्रको ठाउँमा स्थापित गराइदिएको थियो।’

 

तर, पछि जब इस्लामिक क्रान्ति भयो र मोहम्मद रजा पहालावीलाई सत्ताबाट हटाइयो, त्यस बेलादेखि अमेरिका लगातार इरानमा शक्ति परिवर्तन गर्ने प्रयासको आरोप लगाइयो।

प्राध्यापक मुक्तादार खान भन्छन्,‘ इरान–इराक युद्धमा अमेरिकाले इराकलाई समर्थन गरे पनि यसले सम्बन्ध पनि बिगार्‍यो। उनी भन्छन्, ‘अमेरिकाले इरानको राजनीति र शक्ति परिवर्तन गर्न निरन्तर प्रयास गरिरहेको छ, जबकि इरानले मध्यपूर्वमा अमेरिकाको प्रभुत्व समाप्त गर्ने मात्र नभई प्यालेस्टाइन क्षेत्रबाट इजरायलको नियन्त्रण अन्त्य गर्न पनि प्रयास गरिरहेको छ।’

 

प्राध्यापक मुक्तादार खान भन्छन्,‘यो चलिरहेको प्रवृत्ति अब सुलेमानीको मृत्युमा पुगेको छ। उनी भन्छन्,‘अमेरिकी अधिकारीहरूले अनुसार जनरल सुलेमानीले इराकमा ११०० देखि १७०० जना अमेरिकहरुलाई मार्न विशेष भुमिका खेले ।’ इराकमा अमेरिकाले इराकसँगमात्र होइन अन्य देश चीन र रसियासँग पनि युद्ध गरिरहेको छ । 

जनरल कासिम सुलेमानी इरानको लागि कत्तिको महत्त्वपूर्ण थिए भन्ने कुराको अनुमान लगाउन सकिन्छ जहाँ उनी बितिसकेका लाखौं मानिस भेला भएका थिए।

 

तेहरानमा बस्ने वरिष्ठ पत्रकार जहरा जैदी भन्छिन्,‘सुलेमानी यति लोकप्रिय थिए कि उनको अन्त्येष्टिमा भीडले सबै रेकर्ड तोड्यो।’

 

उनी भन्छिन्, ‘उहाँप्रति पूरै देशमा फरक प्रकारको प्रेम थियो र मानिसहरूले उसलाई विदेशमा पनि खोज्थे।’

 

अमेरिका र इरानका कारण विश्वयुद्धको सन्त्रास चलिरहेको छ । इरानले अमेरिकालाई खाडी क्षेत्रबाट लखेट्न खोजीरहेको बताइरहँदा अमेरिकाले आफ्ना दुश्मनहरु सबै खत्तम पार्ने चेतावनी दिदैँ आइरहेको छ  । 

 

 

 


थप समाचार

अग्नि ‘सर’ अब सभामुख

  • 1 minute ago
अग्नि ‘सर’ अब सभामुख

काठमाडौँ । धेरैले ‘अग्नि सर’का रुपमा चिन्ने र जान्ने अग्निप्रसाद सापकोटालाई सत्तारुढ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)ले सभामुखको उम्मेदवार बनाउने निर्णय गरेको छ । प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा आइतबार

उपसभामुखको राजीनामा कुर्दै संसद सचिवालय, प्रधानमन्त्री ओली र अध्यक्ष प्रचण्डबीच छलफल सुरु

  • 2 minutes ago
उपसभामुखको राजीनामा कुर्दै संसद सचिवालय, प्रधानमन्त्री ओली र अध्यक्ष प्रचण्डबीच छलफल सुरु

काठमाडौँ । सत्तारुढ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)का अध्यक्षद्वय प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’बीच उपसभामुख शिवमाया तुम्बाहाम्फेको राजीनामाको विषयमा छलफल सुरु भएको छ ।

नारामै सिमित ‘बिहेवारी, बीस वर्षपारि’

  • 3 minutes ago
नारामै सिमित ‘बिहेवारी, बीस वर्षपारि’

निरज गौतम नेपालगञ्ज । युवकयुवती र अभिभावकको जनजिब्रोमा ‘बिहेवारी, बीस वर्षपारि’ भनाइ झुण्डिएको भए पनि व्यावहारिक परिपालनमा चुनौती देखिएको छ । बाँके जिल्लाका केही सचेत युवा र किशोरी बाल क्लबमार्फत जनेत



प्रेम र यौन

महिलाहरु किन अपरिचित पुरुषसंग उत्तेजित हुन्छन् , थाहा पाउनुहोस

महिलाहरु किन अपरिचित पुरुषसंग उत्तेजित हुन्छन् , थाहा पाउनुहोस

ऐजेन्सी ।शारिरक सम्बन्धलाई राम्रो विचारले सोचे राम्रै हुन्छ । नराम्रो विचारले सोचे नराम्रो हुन्छ जब शारिरक सम्बन्धलाई नराम्रो बिचारले हेर्ने गरिन्छ । तब शारिरक सम्बन्ध जतिको घृणित कुरा केहि नहुने अध्ययनहरुले देखाउँदै आएका छन् । यस बिषयमा भन्नु पर्दा नारीहरु लजालु र जाली पनि हुने गर्दछन् भन्ने निष्कर्ष अध्यनहरुले बताएका छन् ।

जीवनशैली/स्वास्थ्य

यस्तो रहेको छ सोमबारको तपाईको भाग्य, माघ ०६ गते

यस्तो रहेको छ सोमबारको तपाईको भाग्य, माघ ०६ गते

वि.सं.२०७६ साल माघ ०६ गते । सोमबार । ईश्वी सन् २०२० जनवरी २० तारिख । नेपाल संवत् ११४० । परिधावी संवत्सर । उत्तरायन । शिशिर ऋतु । श्रीशाके १९४१ । माघ कृष्णपक्ष । तिथि– एकादशी, ५१ घडी ५३ पला, रातको ०३ बजेर ४२ मिनेट उप्रान्त द्वादशी । काठमाडौंमा सूर्योदय ०६ बजेर ५७ मिनेट, सूर्यास्त बेलुकी ०५ बजेर ३२ मिनेट ।

विचित्र विश्व

सेकेन्ड ह्यान्ड शपिङ सेन्टरबाट पुरानो सुटकेस किन्दा...

सेकेन्ड ह्यान्ड शपिङ सेन्टरबाट पुरानो सुटकेस किन्दा...

एजेन्सी । आजको समयमा इमान्दारिता कम नै भेटिन्छ । यदि तपाईको सामान हराएको छ या भुलबस छुटेको छ भने त्यसलाई कसैले फिर्ता गर्यो भने तपाईलाइ पक्कै खुसी मिल्छ ।