ISMT

HUB Education

"भारतीय डिग्रीभन्दा ब्रिटिस डिग्री माथि छ"

बाशुदेव वस्ती, अपरेशन डाइरेक्टर, आईएसएमटी कलेज
Education Park

 

Kathmandu Trade Show

 

उच्च शिक्षा अध्ययनका लागि विदेश जाने विद्यार्थीको संख्या ह्वात्तै बढ्दा पछिल्लो १० महिनामा मात्रै ३७ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ विदेशिएको छ । त्यस्तै, पछिल्लो ११ महिना भित्रमा ७० हजार विद्यार्थी उच्च शिक्षाको खोजीमा विदेशीसकेका छन् । नेपालमा पनि विदेशी कलेजहरुको सम्बन्धन लिएर तथा विद्यार्थीहरुलाई दिनुपर्ने सम्पूर्ण सेवा सुविधादिएर कलेजहरु संचालन भइरहेका छन् । यसो हुँदा पनि पढ्नको लागि विदेश जानेहरुको संख्या घट्न सकेको छैन । यसैको सेरोफेरोमा रहेर हामीले इन्टरनेशनल स्कुल अफ म्यानेज्मेन्ट एण्ड टेक्नोलोजी (आईएसएमटी) का अपरेशन डाइरेक्टर बाशुदेव वस्तीसँग नेपालीपत्रको लागि सुवास गौलीले गरेको कुराकानी ।

 

सुरुमै तपाईलाई मेरो प्रश्न आईएसएमटी कलेज नै किन रोज्ने ?

आईएसएमटी कलेज सन् २०११ मा स्थापना भएको कलेज हो । यसबीचमा हामीले उत्पादन गरेका विद्यार्थीहरुले मार्केटमा के गरिरहेका छन् भन्ने कुरा खोज्यौं भने पनि हामी कस्तो कलेज हौं भन्ने थाहा हुन्छ । हामीले युकेको डिग्री नेपालमै प्रदान गरिरहेका छौं । हामीले युके गएर डिग्री पढ्नेले जे पढिरहेका छन् त्यही पढाईमा कुनै सम्झौता नगरिकन यहाँ शिक्षा प्रदान गरेका छौं । गुणस्तरको सवालमा हामीले कुनै पनि सम्झौता गरेका छैनौं । 

हामीले अहिले तीन वटा ब्याचलर्सका प्रोग्रामहरु बीबीए, बीएचएम र बीएससीआईट संचालन गरिरहेका छौं । हाम्रो पाठ्यक्रम अन्य कलेजहरुको भन्दा भिन्न छ । हाम्रो पाठ्यक्रम मार्केट सुहाउँदो अझै भनौं ‘इन्डस्ट्री बेस्ड’ भएकोले विद्यार्थीहरु हामीकहाँ आउने गरेका छन् । त्यस्तै, यही डिग्री हामीले नेपालमै प्रदान गर्दा पूजिँ पलायनलाई केही हदसम्म रोकेका छौं । हामीले कलेज स्थापना गर्नुको एक उदेश्य यो पनि हो । आर्ईएसएमटीले तीन वर्षको कोर्षमध्ये दुई वर्ष नेपालमा पढेर तेस्रो वर्ष युके, युएसए अष्ट्रेलिया लगायतका देशमा गएर पनि पढ्न मिल्ने (क्रेडिट ट्रान्सफर)को वातावरण सृजना गरेको छौं । हाम्रो पाठ्यक्रमपछिको राम्रो विशेषता यो पनि हो । 

 

आईएसएमटीले नेपालमा ब्रिटिस डिग्री प्रदान त गरिरहेको छ । तपाईको बिचारमा नेपालमा ब्रिटिस डिग्रीको औचित्य के छ ?

 

यो प्रश्नको उत्तर मेरै उदाहरणबाट दिन चाहान्छु । मैले नेपालमा हाँसिल गरेको शिक्षाको कारण मनलागेको जागिर खान पाइन । मेरो प्रतिद्वन्द्वीको रुपमा सँधै विदेशमा डिग्री हाँसिल गरेकाहरु आउँथे । जब मैले युकेको डिग्री हाँसिल गरे तब मलाई सबै कम्पनीहरुले जागिरको अफर गरे । नेपालमा बाहिरका डिग्री होल्डरहरुलाई महत्व दिने प्रचलन छ । नेपालको पाठ्यक्रम पुरानो, समय सान्दर्भिक भएन भनेर मार्केटका कुराहरुलाई समाधान गर्न सक्ने खालको जनशक्तिको उत्पादन हालको पाठ्यक्रमले गर्छ भनेर कम्पनीहरुले विदेशी डिग्री होल्डरहरुलाई छान्ने गरेका छन् । 

 

त्यसोत, नेपालमा शैक्षिक बेरोजगारको दर बढेको छ । मास्टर पास गरेकाहरुले पनि जागिर पाएनन् भन्ने कुरा हामीले सुन्दै आएका छौं । सैद्धान्तिक ज्ञानले मात्र विद्यार्थी अघि बढ्न सक्दैन त्यसैले प्रयोगात्मक ज्ञानको पनि उत्तिकै जरुरी हुन्छ । हरेक विषयमा रिसर्च हुनु आवश्यक छ । कुनै पुस्तक वा गाइडबुकमा मात्रै सीमित रहेर आईएसएमटीमा पढाई हुँदैन । खोजमुलक पढाई पनि हामीकहाँ हुने गरेको छ । 

 

हाम्रो हरेक विद्यार्थीको उत्तर फरक–फरक हुनुपर्छ । समान उत्तर देखिएको खण्डमा सो उत्तर रद्व हुन्छ । रिसर्च बेस्ड पढाइ गर्दा हरेक विद्यार्थीको उत्तर–फरक आउँछ किनकी उसले बिभिन्न स्रोतबाट खोजेर रिसर्च पेपर वा असाइमेन्ट तयार पारेको हुन्छ । यसरी विद्यार्थी स्वयंले गरेको अध्यायनबाट कम्तीमा पास मार्क आए पनि उ बजारको लागि सक्षम हुन्छ । तर, हाम्रो नेपाली पाठ्यक्रमले शिक्षकले लेखाएको जस्तो वा पुस्तकमा लेखिएकोजस्तो उत्तर खोज्छ । क्लोज बुक एक्जामको आधारमा नतिजा दिइने प्रचलन छ । यसरी अध्यायन गरिरहेका विद्यार्थीहरुले समस्याको समाधान गर्न सक्दैनन् बरु विदेशी डिग्री लिनेहरुसँग जुनसुकै परिस्थितिलाई ह्याण्डल गर्न सक्ने क्षमता हुन्छ भनेर कम्पनीहरुले पनि उनीहरुलाई नै प्राथमिकतामा राखेका हुन्छन् । 

 

पछिल्लो समय नेपाली विद्यार्थीहरु भारत गएर पढ्ने प्रचलन पनि छ । नेपालमा भन्दा भारतमा राम्रो शिक्षा पाउने भएर हो ?

 

नेपालबाट भारत बढ्न जाने परम्परा निकै पहिलादेखिको हो । नेपालका कतिपय राजनीतिक दलका नेताहरुले पनि भारतबाटै शिक्षा लिएका उदाहरणहरु छन् । सो समयमा युरोप अमेरिका पढ्न जाने प्रचलन त्यति लोकप्रिय थिएन । हो, यो निकै लामो परम्परा यति चाँडै नतोडिन सक्छ । नेपालको राजनीतिक अवस्थाको कारण, विश्वविद्यालयहरुमा राजनीति नै हुने त हो नि भन्ने हिसावले केही विद्यार्थीहरु जो युरोप अमेरिका लगायतका देशमा विभिन्न कारणले जान सक्दैनन् । त्यस्ता विद्यार्थीहरु पनि भारत गएर पढ्ने चलन छ । त्यस्तै, अर्को कुरा नेपालका कतिपय अभिभावकहरुलाई नेपालमै विदेशी डिग्री लिन सकिन्छ भन्ने पनि थाहा छैन । सबैलाई थाहा भएकै कुरा हो भारतीय डिग्रीभन्दा ब्रिटिस डिग्री माथि नै छ । युके एजुकेशनमा रुल गरिरहेको देश हो । हामीलाई खुला सीमानाको कारण भारत जानको लागि सहज पनि छ । अर्को कुरा भनेको विद्यार्थीहरु पारिवारिक स्वतन्त्रताको लागि पनि भारत जाने प्रचलन छ । 

 

अर्को मुख्य कुरा, भारतीय कलेजहरुले बढाईचढाई गरेर नेपालमा मार्केटिङ गरिरहेका छन् । भारत सरकारले त्यहाँका विश्वविद्यालयहरुलाई अन्तर्राष्ट्रियस्तरको बनाउनुपर्छ भनेर बाध्यात्मक नियम बनाइदिएको छ । संख्या पु¥याउने हिसावले नेपाली विद्यार्थीहरु भारतमा लगिएका छन् । छात्रावृद्धि, कामको ग्यारेन्टी तथा सुविधाको बहाना पनि विद्यार्थीहरुलाई त्यहाँ लगिएको छ । भारतीय कलेजहरुले नेपालमा एजेन्सीहरुलाई नै परिचालन गरेका छन् । एजेन्सीहरुले त्यस्ता कलेजहरुबाट कमिसन लिएका पनि छन् । सबै भारतीय कलेजहरु राम्रा छैनन् । त्यहाँका केही प्राविधिक कलेजहरु राम्रा छन् । तर, कतिपय नेपाली विद्यार्थीहरु भारत पुगेर ठगिएको महशुस गर्छन् । भारत गएका केही विद्यार्थीहरुले आत्महत्या गरेको कुरा, ठगिएको कुरा, त्यहा भेदभाव भएको कुरा पनि हामीले सुन्दै आएका छौं । तर, वास्तवमा अब पढ्नको लागि नेपाली विद्यार्थीहरु भारत जानुपर्ने अवस्था छैन । किनकी नेपालमा आईएसएमटीजस्ता कलेजहरु धेरै छन् जसले तीन वर्षमा ब्रिटिस डिग्री प्रदान गरिरहेको छ । 

 

नेपालमा ब्रिटिस डिग्री लिँदा र भारत गएर पढ्दा ‘फि’ मा कति फरक पर्छ ?

 

नेपालबाट भारतमा कुनै टेक्निकल विषय पढ्न जाँदा झण्डै ७–९ लाख भारतीय रुपैयाँ खर्च हुने गरको छ । त्यो भनेको करिब १५ लाख नेपाली रुपैयाँ हो । तर, हामीले नेपालमा धेरै सस्तोमा पढाइरहेका छौं । आईएसएमटीकै कुरा गर्ने हो भने सो प्राविधिक विषय ८–९ लाख नेपाली रुपैयाँमा पढ्न सकिन्छ । 

 

भारतमा होस्टलमा बसेर पढ्नुपर्छ । त्यहाँ बाहिर बसेर पढ्दा त्यहाँको अवस्था, वातावरण,  रहनसहन लगायतका कुराहरुले प्रभावित बनाउन सक्छ । नेपालबाट भारत बढ्न जाँदा पनि त खर्च हुन्छ । यहाँ पढे आमाबुबाले पकाएको खाएर २४ सै घण्टा पढाइमा फोकस गर्न सक्छन् । त्यस्तै, सोही विषय युकेमा पढ्न जाँदा ६ महिनाको खर्चले तीन वर्ष नेपालमा बढ्न पुग्छ । हामाले परिवारसँगै बसेर गुणस्तरिय शिक्षा लिन सक्छौं भने किन अन्यत्र जानुप¥यो र ! 

 

मैले भूमिकामा पनि भने उच्च शिक्षाको नाममा पछिल्लो १० महिनामा मात्रै ३७ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ विदेशिएको छ । विदेशी कलेजहरुको सम्बन्धन लिएर नेपालमा नै अन्तर्राष्ट्रियस्तरको डिग्री लिन सकिन्छ भने किन अझै विद्यार्थीहरु विदेसिएका छन् त ?

 

नेपाली विद्यार्थीहरु विदेश पढ्न जानुको मुख्य तीन कारण छन् । पारिवारिक पृष्ठभूमि बलियो भएकाहरु विदेशी डिग्री लिन जान्छन् र पढेपछि केही अनुभव लिएर नेपाल फर्केपछि पारिवारिक व्यापार व्यवसाय सम्हाल्छन् । अर्को नगन्य समूह पनि विदेश जान्छन् उनीहरुले अवसर पाए उतै गर्छन् र नेपाल फर्कन पनि तयार हुन्छन् । अर्को एउटा समूह छ, त्यो समूह विदेश जाने, पैसा कमाउने र उतै पलायन हुने समूह हो । यो समूह निकै ठूलो छ । उनीहरु ऋण लिएर पढ्न जाँछन् र ऋण तिर्नको लागि कमाउनु पर्ने बाध्यता छ । यो समूहले सुविधाको उपभोग गरेको मात्रै हामी देख्छौं । मेसिन हो कि मान्छेले काम गरिरहेका छन् त्यो हामी भुल्छौं । उनीहरुले पढाइलाई भन्दा कामलाई बढी ध्यान दिन्छन् किनकी ऋण पनि त तिर्नुप¥यो । विदेश जान चाहनेहरु जसरी पनि जान्छन् । यसमा कढाई चाँही गरिनुपर्छ । 

विद्यार्थीहरु धमाधम विदेश जाँदा मोटो रकम बाहिरिरहेको छ । तै पनि सरकार यस्तो जटिल विषयमा मौन बसेको भनेर शिक्षाविद्हरुले आरोप लगाएका छन् नि । यस विषयमा तपाई के भन्नुहुन्छ ?

 

आईएसएमटीको एउटा उदेश्य भनेको शिक्षाको नाममा बाहिर जाने पूँजि पलायन रोक्ने पनि हो । मलाई लाग्छ हामीले केही हदसम्म यो प्रवृत्तिलाई रोकेका पनि छौं । हामीकहाँ पढ्ने विद्यार्थीहरु प्रायः विदेश जाने मनस्थितिमा हुन्छन् । उनीहरुले नेपालमा नै विकल्प पाएर रोकिएका हुन् । यदी आइएसएमटीमा पढदैनथे भने उनीहरु बाहिर नै जान्थे । नेपालमा हुने विद्यार्थीले पढाइमा फोकस गरे पुग्छ । कमाईमा फोकस गर्न नपर्ने हुनाले यसबीचमा उ परिपक्व बन्छ । 

 

यो विकराल प्रवृत्तिलाई रोक्नैपर्छ । संसारको जुनकुनै कुनामा गएर पढ्न अधिकारले दिएको छ तर, सोही विषयको पढाई नेपालमा नै पाइन्छ भने विदेश जानु जुरुरी छैन । 

 

खासमा नेपालमा कलेजहरु खोल्ने, पाठ्यक्रमहरु थपघट गर्ने लगायतका कार्यलाई सरकारले सहज बनाएको छैन भन्ने सुन्नमा आएको छ नि ?

 

नेपालको सरकारी काम गर्ने तरिका निकै गाह्रो छ । कसैले केही गर्न खोज्दा पनि खुट्टा तान्ने प्रवृत्ति छ । सरकारी तवरबाट पनि सहयोग गर्ने प्रवृत्ति छैन । बाहिर कसैले केही गर्न खोजेको खण्डमा प्रकृया पु¥याए पुग्छ । त्यसपछि उसलाई केही समय अब्जरभेसनमा राखेर कामको रेखदेख गर्ने र आवश्यक सुधारको लागि सिफारिस गरिन्छ । यसरी उसले आधिकारिकता प्राप्त गर्छ । नेपालका सत्तारुढ दलले राष्ट्रिय भन्दा पनि राजनीतिक एजेण्डालाई अगाडि सारिरहेका हुन्छन् । त्यस्तै प्रशासनका केही कर्मचारीले पनि चलखेल गर्न खोज्छन् । सबै व्यक्तिगत स्वार्थमा लागिरहेको हुनाले राष्ट्रलाई आवश्यक पर्ने कुरा गर्न सकिरहेका छैनन् । लगानी गर्ने र असफल भए पनि उठ्छु भन्नेहरुले मात्रै लगानी गरिरहेका छन् । यहाँको अवस्था ठिक हुने हो भने धेरै पढ्न गएकाहरु फकिन्छन् । यहाँ एउटा सानो कामको लागि पनि थुप्रै तनाव लिनुपर्छ । 

 

अन्त्यमा, आईएसएमटीको आगामी योजनाहरु के–के छन् ?

 

आईएसएमटीका सबै पासआउट विद्यार्थीहरु सेटल भइसकेका छन् । हामीले यो ट्रेण्डलाई अझै बृहत बनाउने योजना बनाएका छौं जसको लागि हामीले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय शैक्षिक संस्थाहरुसँग समन्वय गर्ने छौं । हामीले क्रेडिट ट्रान्सफरको लागि अन्य युर्निभसिटीहरुसँग पनि छलफल चलाएका छौं । अर्को कुरा भनेको हामीले पूर्व–देखि पश्चिमसम्मका मुख्य सहरहरुमा सबै विद्यार्थीहरुले सहज रुपमा शिक्षा लिन सकोस् भनेर कलेजको विस्तार गर्ने योजना बनाएका छौं । 

 


थप समाचार

पश्चिमा मुलुकहरुमा बौद्ध धर्मावलम्वीहरुको संख्या बढ्दो: स्वामी अरुण 

  • 5 hours ago
पश्चिमा मुलुकहरुमा बौद्ध धर्मावलम्वीहरुको संख्या बढ्दो: स्वामी अरुण 

बुधबार अल्डरशटस्थित शिव सांस्कृतिक तथा सामुदायिक केन्द्रमा आयोजित एक कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै स्वामी अरुणले अहिले नेपाल संसारमै सबै भन्दा बढी इसाई धर्मावलम्वीहरुको संख्या बढ्दै गएको मुलुक बन्न पुगेक

मतदाता आकर्षित गर्दै रोजिना 

  • 5 hours ago
मतदाता आकर्षित गर्दै रोजिना 

एनआरएनए यूके निर्वाचनमा महिला उपाध्यक्षकी सशक्त उम्मेदवार रोजिनाको बोलीमा मिठास र सौन्दर्यले मात्र होइन, आफ्नो भिजन, लगाव र एजेन्डाले पनि मतदाता आकर्षित भइरहेका छन् ।

आचार्य बालकृष्णलाई हृदयघात

  • 5 hours ago
आचार्य बालकृष्णलाई हृदयघात

एजेन्सी । पतञ्जली आयुर्वेदका प्रबन्ध निर्देशक आचार्य बालकृष्णलाई हृदयघात भएको बताइएको छ । मिडिया रिपोर्टका अनुसार उनलाई ऋषिकेशस्थित एम्समा भर्ना गरिएको छ ।



प्रेम र यौन

महिलाहरुको लागि हस्तमैथुनले कस्तो भूमिका खेल्छ ?

महिलाहरुको लागि हस्तमैथुनले कस्तो भूमिका खेल्छ ?

एजेन्सी । यौनको कमि, साथीसँगको नराम्रो सम्बन्ध तथा आत्मविश्वासको कमि जस्ता कुराहरुले महिलाको स्वस्थ्यमा असर पुग्ने देखिन्छ । लाइफस्ट्याल कोच ‘लुक कुटिनो’ का अनुसार एक महिलाले जीवनमा यी तीन चीजको कमि रहेमा राम्रो सोच्न नसक्ने बताउँछन् । यौनको असन्तुष्टीलाई मेटाउने एक मात्र विकल्पको रुपमा हस्तमैथुन रहेको छ । यसै हस्तमैथुन किन महिलाको लागि फाइदाजनक छ भनेर चर्चा गरौं ।

जीवनशैली/स्वास्थ्य

त्यसैले नियमित नेलपोलिस गर्नु हानिकारक

त्यसैले नियमित नेलपोलिस गर्नु हानिकारक

एजेन्सी । नेलपोलिस महिलाको मेकअपमा अनिवार्यजस्तै बनेको छ । तर, नेलपोलिसले नङलाई जति सुन्दर बनाउँछ, यसको अत्यधिक प्रयोगले त्यति नै कुरूप पनि । त्यसैले नियमित नेलपोलिस गर्नु हानिकारक हुन्छ ।

विचित्र विश्व

कार भाडामा लिँदा यतिधेरै फाइदाहरु

कार भाडामा लिँदा यतिधेरै फाइदाहरु

एजेन्सी । विज्ञान तथा प्रविधिको नयाँ–नयाँ आविस्कारमा जापान अगाडी नै आउने गर्छ । लगभग विश्वको आधाभन्दा बढि कारहरु जापानमा नै बन्ने गर्छ । यससँगै जापानमा कार भाडामा लिने चलन एकदमै बढेको छ । कार भाडामा लिएर आफूलाई जहाँ जान मन लाग्छ पुग्न सकिन्छ तर त्यहाँ भने फरक रहेको छ ।