चैतेधानमा रोग फैलने क्रम रोकिएन, तीनथरिको रोग भेटियो

  • शनिबार, १९ जेष्ठ, २०७५
  • 3 months ago
  • अर्थ

चितवन । चितवनको खैरहनी नगरपालिका वडा नं १२ र १३ मा किसानले लगाएको चैतेधानमा तीनथरीको रोग फेला परेको छ । 

 

जिल्ला कृषि विकास कार्यालय चितवनले स्थलगत रुपमा अध्ययन गर्दा तीन थरीको रोगले यहाँ लगाएको झण्डै १५० हेक्टर क्षेत्रफलको धानखेती प्रभावित भएको पाइएको हो । 

 

जेठ दोस्रो सातादेखि देखिएको रोग फैलने क्रम अझै रोकिएको छैन । सबैभन्दा बढी नेट ब्लाष्ट, त्यसपछि सिड ब्लाइज्ड र कतैकतै गबारो रोगसमेत देखिएको स्थलगत अनुगमनमा गएका जिल्ला कृषि विकास कार्यालय चितवनका प्राविधिक सहायक विष्णुप्रसाद शर्माले जानकारी दिए । 

 

उहाँका अनुसार अहिले पनि कतिपय धानखेतमा रोग फैलिने क्रममा रहेको र ५०, ६० हेक्टर क्षेत्रफलमा भने करीब ६० देखि ७० प्रतिशतसम्म धान नष्ट भइसकेको छ । यहाँ एक हेक्टरमा करीब चार टन धान उत्पादन हुन्छ । 

 

“रोग लागेर बाला सुकिसकेको स्थानमा केही गर्न सकिने अवस्था छैन, शर्माले भने, अन्य रोग लाग्न थालेको र लाग्ने सम्भावना भएको क्षेत्रमा विषादी हाल्न भनेर हामीले सिफारिस गरेका छौँ ।” 

 

कार्यालयले तत्कालै २५ लिटर हेग्जाकोनाजोल भन्ने ढुसीनाशक विषादी पठाएको र बाँकी अपुग किसान आफैँलाई किनेर हाल्न भनिएको छ । धानमा रोग फैलिएपछि किसान जेठ १२ गते रोकथाम र क्षतिपूर्तिका लागि जिल्ला कृषि विकास कार्यालयमा मरेको धान बोकेरै पुगेका थिए । 

 

तत्कालै कार्यालयले प्राविधिक टोली खटाएर अध्ययन गरेको थियो । हेर्दा फागुन तेस्रो हप्ताअघि रोपेको धानमा रोग देखिएको र अन्य पछाडिको धानमा भने देखिएको छैन । 

 

त्यसमा पनि रोग फैलने सम्भावना भने बाँकी नै छ । खैरहनीको वडा नं १३ बाट देखिएको रोग वडा नं १२ मा समेत फैलन थालेको यहाँका वडाध्यक्ष बालकुमार उप्रेती बताउँछन् । 

 

“यहाँको झण्डै आधा क्षेत्रफलमा रोग फैलिसक्यो, उप्रेतीले भने, “कतिपयको खेतमा धान काट्नै नपर्ने भएको छ ।” 

 

उनले अहिलेसम्म वडा नं १३ बाट क्षतिपूर्तिका लागि भनेर ५० भन्दा बढी किसानले निवेदन दिइसकेको बताउनुभयो । कृषि कार्यालयले क्षतिपूर्ति दिन नसक्ने बताएपछि किसान अहिले स्थानीय तहमा गुहार माग्दै पुगेका छन् । 

 

साना किसान कृषि सहकारी संस्था कुमरोजका अध्यक्ष तेजप्रसाद बर्तौलाले अहिले किसान रोग नियन्त्रणका लागि धमाधम विषादी छर्ने काममा व्यस्त रहेको बताउनुहुन्छ । रोग फैलन नरोकिएको उनको भनाइ छ । किसानले सबै वडा कार्यालयमा निवेदन दिइरहेका समेत बर्तौलाले बताए । 

 

भाडामा ठेक्का लिएर चार बिगाहामा धान लगाएका चितवनको खैरहनी नगरपालिका वडा नं १३का माधव बस्नेत सबै रोगले धान सखाप भएको  बताउँछन् । स्थानीय किसान भवनराज पाण्डे, पूर्णप्रसाद गौडेल र तुलप्रसाद उप्रेतीको पनि धानखेतमा उस्तैगरी रोग देखिएको छ । 

 

धानको बाला निस्कने घाँटी नजिक रोग देखिएपछि गुबो सुक्ने र बाला मर्ने मुख्य समस्या छ । नेट ब्लाष्ट (मरुवा) रोग बढी देखिएको कृषि कार्यालयका अर्का प्राविधिक सहायक नोदनाथ लामिछाने बताउँछन् । 

 

रोग लागेपछि भने रोक्न नसकिने भएकाले रोग लाग्नुअघि नै यसको उपचार गर्नुपर्नेमा कृषि विज्ञको जोड छ । हर्दिनाथ जातको धान उपचार नगरिएको बीउले रोग आएको अनुमान छ । त्यसैले अहिले रोग लागेको आसपास क्षेत्रमा अन्य धान जोगाउन किसान तल्लिन छन् । 

 

यो एकप्रकारको ढुसी रोग हो । कृषि कार्यालयका अनुसार धानको जातअनुसार पनि रोग बढी लाग्ने र नलाग्ने हुन्छ । मल प्रयोग गर्दा मात्रा नमिलेमा पनि यस्तो रोग लाग्छ । 

 

मौसम प्रतिकूल हुँदा, बढी पानी पर्दा, आद्रता बढी हुँदा, उपचार नगरिएका बीउ लगाउँदा यस्ता समस्या देखिने जिल्ला कृषि विकास कार्यालयका प्रमुख सुधीर श्रेष्ठ बताउँछन् । 

 

चितवनको पूर्वी क्षेत्र धान उत्पादनका हिसाबले अब्बल छ । अहिलेको चैतेधान कुमरोज र कठारमा धेरै छ । 

 

पछिल्लो समयमा धानको विशेष कार्यक्रमसमेत सो क्षेत्रमा सञ्चालित छ । चितवनमा करीब पाँच हजार हेक्टरमा चैतेधान र २९ हजार हेक्टर क्षेत्रफलमा बर्खेधान लाग्छ । 

 


थप समाचार

पार्टीमा युवाको भूमिका प्रभावकारी हुनुपर्छः कांग्रेस नेता भण्डारी

  • 4 minutes ago
पार्टीमा युवाको भूमिका प्रभावकारी हुनुपर्छः कांग्रेस नेता भण्डारी

पोखरा । नेपाली काङ्ग्रेसका केन्द्रीय सदस्य एवं पूर्वमन्त्री शङ्कर भण्डारीले पार्टीमा युवाको भूमिका प्रभावकारी हुनुपर्ने बताएका छन् । पोखरामा आज पत्रकारसँगको भेटमा उहाँले पार्टी नेतृत्वमा युवाक

संसद् सचिवालयको प्रवक्तामा डा. पाण्डे

  • 7 minutes ago
संसद् सचिवालयको प्रवक्तामा डा. पाण्डे

काठमाडौँ । सङ्घीय संसद् सचिवालयको प्रवक्तामा सहसचिव डा. रोजनाथ पाण्डेले जिम्मेवारी पाएका छन् ।

सङ्घीयताको आडमा मुलुकलाई नै असफल बनाउने षडयन्त्र भएको छः नेता महतो

  • 11 minutes ago
सङ्घीयताको आडमा मुलुकलाई नै असफल बनाउने षडयन्त्र भएको छः नेता महतो

पर्सा । राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल (राजपा) अध्यक्ष मण्डलका सदस्य राजेन्द्र महतोले सङ्घीयताको आडमा मुलुकलाई असफल बनाउने षडयन्त्र भएको बताएका छन् । राजपा पर्साले आज वीरगन्जमा आयोजना गरेको पत्रक



भिडियो

प्रेम र यौन

लिलाममा कुमारीत्वः विश्वका चर्चित मोडलको वास्तविकता !

लिलाममा कुमारीत्वः विश्वका चर्चित मोडलको वास्तविकता !

एजेन्सी । जुन कुनै महिलाको लागि निकै अमूल्य र महत्वपूर्ण चीज हो । कुनै पनि नारी आफ्नो कुमारीत्वको विषयमा कमजोर हुँदैनन् । जुन उनीहरुको व्यक्तित्वको साख पनि हो ।

जीवनशैली/स्वास्थ्य

क्रिम पाउण्डरको प्रयोग बिना पनि युवतीहरु सुन्दर रहन सक्छन् !

क्रिम पाउण्डरको प्रयोग बिना पनि युवतीहरु सुन्दर रहन सक्छन् !

युवतीहरु सुन्दर रहन विभिन्न क्रिम पाउडरको प्रयोग गर्छन् । केही यस्ता घरेलु उपायहरु पनि छन् जसका कारण सुन्दर रहन काम सकिन्छ । हरेक कुरा मार्केटमा पाइने