चीनसँग त्रसित छन् यी देशहरु

एजेन्सी– भारतसँग जमिन तथा समुन्द्री, जापान, भियतनाम फिलिपिन्ससँग समुन्द्री सीमालाई लिएर चीनको गहिरो विवाद रहेको छ । छिमेकी देशहरुसँग सिमा विवाद उस्तै रहेको छ । सबै गरेर चीनको २३ वटा देशसँग विवाद रहेको छ । 

 

इण्डोनेशियाः दक्षिण चीन सागरको केही इलाकामा इण्डोनेसियाको अधिकार रहेको बताइन्छ, तर चीनका अनुसार यो सबै भाग चिनियाँ पक्षकै हो । 

 

सिंगापुरः चीन र सिंगापुरको विवाद पनि दक्षिण चीन सागरलाई नै लिएर हो । पाकिस्तानलाई असल छिमेकी मानेता पनि सिमाका कारण चीन र पाकिस्तानको विवाद रहेको छ । तर चीन पाकिस्तान विवाद भने त्यति ठुलो नभएको विज्ञहरु बताउँछन् । 

 

मलेशियाः दक्षिण चीन सागरमा जुन तटिय द्धिपमा मलेशियाको अधिकार हुनुपर्छ त्यसमा पनि चीनको दबदबा रहेकोछ  ।

 

कजाकिस्तानः चीनको सीमावर्ती क्षेत्रलाई लिएर कजाकिस्तानसँग पनि विवाद रहेको छ । हालै दुवै देशबीच सम्झौता भएको छ । यो सम्झौतासँगै चीनले कजाकिस्तानलाई आफ्नो पक्षमा पारेको विज्ञहरु बताउँछन् । 

 

किर्गिस्तान र ताजिकिस्तानको केही भागमा चीनले आफ्नो दाबी गर्दै आइरहेको थियो । १९ औ शताब्दीमा भएको युद्धमा चीनले यी देशहरुको केही भुभाग जितेको थियो् । 

 

अफगानिस्तानः चीन र अफगानिस्तानबीच ९२.४५ किलोमिटर लामो बोर्डर रहेको छ । यो बोर्डर क्षेत्रमा पर्ने बदखशां प्रान्तको बखन क्षेत्रमा अफगानिस्तानको राज रहेको छ । यस क्षेत्रलाई लिएर दुई देशवीच विवाद रहेको छ । 

 

सन् १९६३ को सम्झौता पश्चात चीन अफगानिस्तानको ठुलो भुभागमा आफ्नो आधिपत्य जमाउने गर्छ । 

 

रुसः चीन रुसलाई आफ्नो महत्वपुर्ण सामरिक सहयोगी मान्छ । तर, यिनीहरुको सम्बन्ध पनि शान्तिपुर्ण रहेको छैन । रुससँग पनि धेरै वर्ग किलोमिटर सीमामा चीन आफ्नो दाबी गर्दै आइरहेको छ । दुबै देशबीच सम्झौता पनि भइसकेको छ । तर विवादलाई लिएर हालसम्म कुनै निष्कर्ष भने निकाल्न सकेका छैनन् । सन् १९६९ मा सीमालाई लिएर यी दुई देशबीच युद्ध पनि भइसकेको छ । तर, पछिल्ला दिनहरुमा यी देशहरुबीच युद्धको सम्भावना हुने कुनै पनि घटनाहरु भएका छैनन् । सन् १९६९ मा भएको सम्झौता पश्चात सोवियत सीमारक्षक उसुरी नदी तटमा रहने र कुनै पक्षले पनि दमानस्की द्वीपमा प्रवेश गर्नेछैनन् । 

 

जापानः पुर्वी चीन सागरस्थित सेनकाकु द्वीपमा जापानको आधिपत्य रहेको छ । चीनका अनुसार उक्त द्वीपमा उसको ऐतिहासिक अधिकार रहेको छ । सन् १८७४ मा उक्त द्विप चीनको बन्दरगाह शहर रहेको थियो । सन् १९०० मा साइनो–जापान युद्ध १ पनि भइसकेको छ । दोस्रो विश्वयुद्ध ताका यो द्वीप अमेरिकाको हिस्सा बनेको थियो । दोस्रो विश्वयुद्ध दौरान जापानले अमेरिकालाई सुपुर्द गरेको थियो । पछि अमेरिकाले सन् १९७२ मा जापानलाई सुम्पिएको थियो । 

 

मंगोलियाः चीनका अनुसार युआन राजवंशको शासन कालमा मंगोलिया उसको भाग रहेको थियो । तर, मंगोलियाका चंगेज खानले चीनमा आधिपत्य जमाएको इतिहास पनि रहेको छ । 

 

दक्षिण कोरियाः दक्षिण कोरियाले पुर्वी चीन सागरमा धेरै वर्षदेखि आफ्नो आधिपत्य जमाएको छ । तर, केही विज्ञहरुका अनुसार पुरै दक्षिण कोरिया चीनको हो । ऐतिहासिक तथ्यहरु दिदै चीनले भनेको छ दक्षिण कोरियामा चीनका युआन राजवंशको शासन रहेको थियो । 

 

फिलिपिन्स, कम्बोडियाः चीन फिलिपिन्स, कम्बोडियाको जमिनमा पनि आफ्नो ध्वास जमाउँदै आइरहेको केही विज्ञहरु बताउँछन् । 

 

भारतः भारतसँग चीनको विवाद सन् १९५० देखिभन्दा पहिलाबाट नै सुरु भएको मानिन्छ । चीनको ठुलो प्रोजेक्ट ‘वन वेल्ट वन रोड’ मा उ भारतलाई पनि जोड्न चाहन्छ । यसमा भारतले विरोध जनाउँदै आइरहेको छ । सन् १९६२ मा भारत र चीनको सीमा विवादका कारण युद्ध पनि भइसकेको छ । पछिल्लो पटक डोकलामलाई लिएर भारत चीन सम्बन्ध नराम्रोसँग बिग्रिएको विज्ञहरुको दाबी छ । 

 

सिक्किमः चीन सिक्किम सेक्टरको डोकलम इलाकामा सडक बनाउन चाहन्छ । यो क्षेत्र भुटानको भएको विज्ञहरुको भनाइ छ । तर, यसमा भारत र चीनको रुची अध्याधिक रहेका कारण पनि भारत र चीनको विवाद उत्कर्षमा रहेकोछ  ।

 

उत्तर कोरियाः कोरिया र अमेरिकाबीच सुमुधुर सम्बन्ध रहेको थियो । सन् १८८२ सम्म दुवै देशबीच ठुलो व्यापार सम्बन्ध पनि रहेको थियो । सन् १९०५ सम्म यो सम्बन्ध रह्ृयो । कोरियाको विभाजन पश्चात चीन र उत्तर कोरियाको सम्बन्ध राम्रो रह्यो भने अमेरिका र दक्षिण कोरियाको सम्बन्ध राम्रो रह्यो । उत्तर कोरियाले पछिल्लो समय गरिरहेको आणविक हतियार परिक्षण चीनको आडमा रहेको समेत बताइन्छ । तर, यति हुदाँ पनि उत्तर कोरियाको केही इलाकाको दाबी चीनले गर्दै आइरहेकोछ  । 

 

तिब्बतः तिब्बतको केही भागमा भुटान र चीनको तानातानको विषय बन्ने गरेको छ । यसमा १० भन्दा धेरै क्षेत्र रहेका छन् । 

 

भुटानः भुटानको डोकलाम क्षेत्रलाई चीनले आफ्नो भएको दाबी गर्दै आइरहेको छ । दुई देशसँग यसबारे सहमति भएपनि विवाद भने यथावत रहेकोछ  । 

 

म्यानमारः पछिल्लो पाँच वर्षदेखि चीनले ३५ देशलाई हतियार बेच्दै आइरहेको छ । यो सुचीमा कम आय भएका देशहरु पनि रहेका छन् । चीनको हतियार निर्यातको करिब तीन चौथाइ हिस्सा केबल पाकिस्तान र म्यानमारलाई जान्छ । युआन शासन म्यानमारमा समेत रहेको र यसै आधारमा चीन म्यानमार पनि आफ्नै भएको मान्छ । 

 

ब्रुनेइः दक्षिण चीन सागरमा केही तटिय द्धिपमा ब्रुनेइको कब्जा रहेको छ । चीनलाई लाग्छ यो उसको इलाका हो । 

 

भियतनामः चीनका अनुसरा भियतनाममा पनि उसको अधिकार रहेको छ । सन् १३६८ देखि १६४४ सम्म यहाँ मिंग राजवंशको राज रहेको थियो । भनिन्छ केही समय अमेरिका र भियतनामको राम्रो सम्बन्ध रहेको थियो । पछि भियतनाम चीनको पक्षमा लागेको बताइन्छ । 

 

लाओसः चीनका अनुसार लाओसमा युआन राजवंशको शासनकाल रहेको थियो । यसकारण चीन लाओस आफ्नो भुभाग भएको मान्छ । चीनले खुल्ला रुपमा भन्दै आइरहेको छ कि ताइवान चीनको गणराज्य हो । 

 


थप समाचार

ब्रेक्जिट : सम्झौताको ड्राफ्टमा बन्यो सहमति

  • 5 hours ago
ब्रेक्जिट : सम्झौताको ड्राफ्टमा बन्यो सहमति

यो हप्ता दुई पक्षबीच भएका गहन छलफलहरुको श्रृंखलापछि दुवै तर्फका अधिकारीहरुको प्राविधिक तहमा सम्झौताको ड्राफ्टमा सहमति जुटेको छ ।

तस्विरमा हेर्नुहोस छठ पर्वको रौनक

  • 8 hours ago
तस्विरमा हेर्नुहोस छठ पर्वको रौनक

आज छठ पर्वको तेस्रो दिन सूर्यदेवको आराधना, उपासना र पूजा गरी हर्षोल्लासपूर्वक रुपमा छठ पर्व मनाइँदैछ । चार दिनसम्म मनाइने यस पर्वमा सम्पूर्ण शक्तिको स्रोत सूर्यको उपासनाको पहिलो दिन नुहाएर चोखो भई खान

'ब्रेक्जिट डिल' मा सहमति जुटाउने अन्तिम कसरत हुँदै

  • 8 hours ago
'ब्रेक्जिट डिल' मा सहमति जुटाउने अन्तिम कसरत हुँदै

ब्रेक्जिट डिलको विषयमा बेलायतभित्रै तथा प्रधानमन्त्री टेरेसा मेको आफ्नै दल र क्याबिनेटमा समेत एकमत बन्न नसकिरहेको अवस्थामा दबाब बढिरहेको छ ।



भिडियो

प्रेम र यौन

यौनवर्धक भियाग्राको प्रयोग कति उचित ?

यौनवर्धक भियाग्राको प्रयोग कति उचित ?

काठमाडौँ । उमेर पुगेका हरेक व्यक्तिलाई यौनको चाहाना हुनु स्वाभाविक नै मानिन्छ तर यदि कोहि महिला वा पुरुषलाई यौन चाहानामा गडबढी हुनु पनि सामान्य हुँदै गएको छ ।

जीवनशैली/स्वास्थ्य

मह, कागती र पानी मिसाएर पिउँदा फाईदै–फाईदा

मह, कागती र पानी मिसाएर पिउँदा फाईदै–फाईदा

जाडो होस या गर्मी बिहान बिहानै कागती पानीमा मह मिसाएर खानाले धेरैलाई फाईदा हुन्छ। अनुहारको छाला राम्रो बनाउन, शरीरको तौल घटाउने भनेर कागती पानी पिउने गरिन्छ ।

विचित्र विश्व

यी हुन् सबैभन्दा कम उमेरमा पिएचडी गर्ने १० मानिसहरु

यी हुन् सबैभन्दा कम उमेरमा पिएचडी गर्ने १० मानिसहरु

धेरै विद्यार्थीहरुको मनमा ग्य्राजुएट गरेपछि पढु कि नपढु भन्ने दुविधा हुन्छ । यो विषय पढौं कि त्यो विषय पढौं भन्ने प्रश्न पनि धेरै ग्य्राजुएटहरुको दिमागमा खेलिरहेको हुन्छ ।