भारत–चीनबीच सम्बन्ध बिग्रनुका १५ कारण

भारत–चीन सम्बन्ध बिग्रिनुमा धेरै विवादहरु रहेका छन् ।  यी १५ कारण जसका कारण भारत चीनबीच तनाब चलिरहेको छ ।

 

१. दुई देशबीच सीमा निर्धारण रहेको छैन ।

 

भारत र चीनबीच लगभग ४ हजार किलोमिटर लामो सिमा रहेको छ । तर यो पुर्ण रुपमा निर्धारित भने छैन । यसको कारण हो १९१४ मा म्याकमोहनले जुन सीमा निर्धारण गरेका थिए त्यो चीन सरकारलाई मान्य छैन । यसकारण चीन–भारतबीच बेलाबेलामा विवाद उत्पन्न हुने गरेको छ । यस अवस्थामा चीन तथा भारतका सेनाहरुले जहासम्म जमिन कब्जा गरेका छन् त्यहाँ सम्मलाई अस्थायी रुपमा वास्तविक रेखा मानिएको छ ।

 

२. भारत–अमेरिका र जापनको सहयोग चीनलाई मन नपर्नु

 

भारत अमेरिका र जापानको नजिकिएको सम्बन्धले चीन सुरक्षाका दृष्टिकोणले असहज महसुस गरेको विज्ञहरु बताउँछन् । हिन्द महासागरमा भारत र अमेरिकाको सक्रियताले चीन रुष्ट रहेको छ । चीनले पनि आफ्नो तरिकाले विश्वलाई शक्ति प्रदर्शन गर्दै आइरहेको छ ।

 

३. हिन्द महासागरमा चीनको बढ्दो गतिबिधि

 

हिन्द महासागरमा चीनको बढ्दो गतिबिधिले भारत–चीन सम्बन्धमा तनाव भएको भारतीय पक्षको दाबी रहेको छ ।

 

४. संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदमा भारतको सदस्यताको चीनले गर्दै आइरहेको विरोध

 

संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदमा भारतको सदस्यताको विरोध चीनले गरेको भारतीय पक्षको दाबी छ । सन् १९५३ मा भारतले सदस्यता पेश गरेको थियो ।

 

५. मसुद अजहरलाई अन्तराष्ट्रिय आतंकवादी घोषित हुनुमा चीनको विरोध

 

संयुक्त राष्ट्रमा आफ्नो भिटो पावरको प्रयोग गर्दै चीनले पाकिस्तानमा लुकेका भारतको मोस्ट वान्टेड आतंकवादी जैश–ए–मोहम्मद प्रमुख मसुद अजहरको बचाउ गरेको थियो । उसलाई अन्तराष्ट्रिय आतंकवादी घोषित गर्नुमा चीनले अड्चन पैदा गरेको थियो ।

 

६. भारतको सबैभन्दा ठुलो भुभागमा कब्जा

 

सन् १९६२ को युद्धका दौरान भारतको सबैभन्दा ठुलो भुभाग कब्जा गरेपछि चिनियाँ सेनाले भारतको विभिन्न ठाउँहरुमा कब्जा गर्न खाजेको भारतको आरोप छ ।

 

७. अरुणाचल प्रदेशमा चीनको दाबी र स्ट्यापल भीजा

 

चीनले अरुणाचल प्रदेश आफ्नो भएको दाबी गर्दै आइरहेको भारतीय पक्षको आरोप रहेको छ । अरुणाचलको विवादित क्षेत्रको प्रचार गर्नका लागि चीनले त्यहाँ बस्दै आइरहेका निबासीहरुलाई स्ट्यापल भिजा दिने गरेको छ । यसको विरोध भारतले गर्दै आइरहेको छ ।

 

८. चीन पाकिस्तान इकोनोमिक कोरिडोर

 

चीनद्वारा खाडी देशहरुमा आफ्नो सामान पुर्याउनका लागि चीन पाकिस्तान इकोनोमिक कोरिडोर बनाइदैछ । यो बाटो गिलगित–बाल्टिस्तान र पाक अधिकृत काश्मिर भएर जान्छ ।

 

९. तिब्बती नेताहरुलाई आश्रय

 

भारत–चीन सम्बन्धमा तनाब आउनुको प्रमुख कारण एउटा तिब्बत पनि हो । चीनले तिब्बतलाई आफ्नो अधिनमा बनाएपछि तिब्ब्तीका धर्मगुरु दलाइ लामा भारतको शरणमा गएका थिए । अन्य तिब्बती नेताहरुलाई आश्रय दिएका कारण पनि चीन–भारत सम्बन्धमा तिक्तता पैदा भएको हो ।

 

१०. ब्रम्हपुत्र नदीमा चीनले बाँध बाँध्ने निर्णय लिएपछि

 

चीनले ब्रम्हपुत्र नदीमा धेरै ठाउँमा बाँध बाँध्ने कार्यमा रहेको छ । उक्त नदीको पानी चीन उत्तरी भागमा लैजान चाहन्छ । भविष्यमा यो विवादले ठुलो तनाव उत्पन्न गराउने आशंका लिएको छ ।  यस विषयमा बेलाबेलामा दुई देशमा तनावको अवस्था आउने विज्ञहरु बताउँछन् ।

 

११. चीनले चिन क्षेत्रमा सडक बनाउनु

 

लद्धाखमा सडक निर्माण गरेर चीनले एउटा बखेडा खडा गरेको भारतको आरोप छ । चीनले निर्माण गर्ने योजनालाई लिएर भारतको विरोध हुनुले पनि यी दुई देशको सम्बन्ध चिसिदै गएको हो ।  सडक निर्माणलाई लिएर भारत र चीनबीच तनाब रहेको छ । सन् १९९३ र १९९६ मा लाइन अफ एक्चुअल कंट्रोलमा हस्ताक्षर भएको थियो ।

 

१२. जे एंड के. लाई भारतको अंग चीनले नमान्नु

 

चीन जम्मु काश्मिरलाई पनि भारतको अंग मान्दैन । यस विषयमा चीन मौन रहेको भारतीय पक्षको आरोप रहेको छ । चीन सरकारले यस क्षेत्रका मानिसहरुलाई पनि स्ट्यापल भिषा दिने प्रयास गरेको भारतले आरोप लगाएको थियो ।

 

१३. पिओके मा चीनको बढ्दो गतिबिधि

 

पाकिस्तान अधिकृत काश्मिरमा चीनको बढ्दो गतिबिधिले पनि भारत र चीनको सम्बन्धमा तनाव सिर्जना गरेको छ ।

 

१४. दलाई लामालाई आश्रय र सम्मान

 

चीन तिब्बती बौद्ध धर्मगुरु दलाइ लामालाई भारतले आश्रय दिदै आइरहेको छ । यसका कारण पनि भारतलाई चीन आफ्नो शत्रु मानिरहेको छ । भारतको आडमा दलाइ लामाले चीनविरुद्ध कदम चालिरहेको चीनको आरोप रहेको छ ।

 

१५. चीनको साउथ चाइना सीमा प्रभुत्वको कोशिस

 

चीन साउथ चाइना इलाकमा आफ्नो प्रभुत्व जमाउन खोजेको भारतको आरोप रहेको छ । यहाँ अन्य देशहरुलाई पनि चुनौती मिलिरहेको छ ।

 


थप समाचार

नाता पर्ने बालिकालाई बलात्कार गर्ने सार्वजनिक

  • 4 minutes ago
नाता पर्ने बालिकालाई बलात्कार गर्ने सार्वजनिक

बाजुरा । एक बालिकालाई बलात्कार गरेको अभियोगमा माघ १ गते पक्राउ परेका बूढीगङ्गा नगरपालिका–८ नुवाकोट बस्ने दलबहादुर थापालाई बाजुरा जिल्ला प्रहरी कार्यालयले सार्वजनिक गरेको छ ।

म्याग्दीकाे मालढुङ्गामा बस दुर्घटना, तीनजनाकाे मृत्यु

  • 13 minutes ago
म्याग्दीकाे मालढुङ्गामा बस दुर्घटना, तीनजनाकाे मृत्यु

गलेश्वर । म्याग्दीको सदरमुकाम बेनीबाट नारयाणघाट जाँदै गरेको यात्रुवाहक बस बागलुङ र पर्वतको सिमानामा पर्ने मालढुङ्गामा दुर्घटना हुँदा तीन जनाको मृत्यु भएको छ ।

विदेश पनि निर्यात हुन थाल्याे टिमुरकाे तेल

  • 19 minutes ago
विदेश पनि निर्यात हुन थाल्याे टिमुरकाे तेल

सल्यान । सल्यानको शारदा नगरपालिका–१५ मा गएको तीन वर्षदेखि सञ्चालनमा आएको माँ लक्ष्मी हर्बल उद्योगले टिमुरबाट तेल उत्पादन हुँदै आएको छ ।



जीवनशैली/स्वास्थ्य

किसमिस खानुका यस्ता अचुक फाइदा !

किसमिस खानुका यस्ता अचुक फाइदा !

काठमाडौं । किसमिस स्वास्थ्यका लागि लाभदायक छ । जाडोमा किसमिस खाएर विभिन्न रोगबाट बच्न सकिन्छ । यसका आइरन, पोटासियम, क्याल्सियम लगाएत तत्वका साथै फाइवर पनि प्रसस्त मात्रामा पाइन्छ ।