भारत–चीनबीच सम्बन्ध बिग्रनुका १५ कारण

भारत–चीन सम्बन्ध बिग्रिनुमा धेरै विवादहरु रहेका छन् ।  यी १५ कारण जसका कारण भारत चीनबीच तनाब चलिरहेको छ ।

 

१. दुई देशबीच सीमा निर्धारण रहेको छैन ।

 

भारत र चीनबीच लगभग ४ हजार किलोमिटर लामो सिमा रहेको छ । तर यो पुर्ण रुपमा निर्धारित भने छैन । यसको कारण हो १९१४ मा म्याकमोहनले जुन सीमा निर्धारण गरेका थिए त्यो चीन सरकारलाई मान्य छैन । यसकारण चीन–भारतबीच बेलाबेलामा विवाद उत्पन्न हुने गरेको छ । यस अवस्थामा चीन तथा भारतका सेनाहरुले जहासम्म जमिन कब्जा गरेका छन् त्यहाँ सम्मलाई अस्थायी रुपमा वास्तविक रेखा मानिएको छ ।

 

२. भारत–अमेरिका र जापनको सहयोग चीनलाई मन नपर्नु

 

भारत अमेरिका र जापानको नजिकिएको सम्बन्धले चीन सुरक्षाका दृष्टिकोणले असहज महसुस गरेको विज्ञहरु बताउँछन् । हिन्द महासागरमा भारत र अमेरिकाको सक्रियताले चीन रुष्ट रहेको छ । चीनले पनि आफ्नो तरिकाले विश्वलाई शक्ति प्रदर्शन गर्दै आइरहेको छ ।

 

३. हिन्द महासागरमा चीनको बढ्दो गतिबिधि

 

हिन्द महासागरमा चीनको बढ्दो गतिबिधिले भारत–चीन सम्बन्धमा तनाव भएको भारतीय पक्षको दाबी रहेको छ ।

 

४. संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदमा भारतको सदस्यताको चीनले गर्दै आइरहेको विरोध

 

संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदमा भारतको सदस्यताको विरोध चीनले गरेको भारतीय पक्षको दाबी छ । सन् १९५३ मा भारतले सदस्यता पेश गरेको थियो ।

 

५. मसुद अजहरलाई अन्तराष्ट्रिय आतंकवादी घोषित हुनुमा चीनको विरोध

 

संयुक्त राष्ट्रमा आफ्नो भिटो पावरको प्रयोग गर्दै चीनले पाकिस्तानमा लुकेका भारतको मोस्ट वान्टेड आतंकवादी जैश–ए–मोहम्मद प्रमुख मसुद अजहरको बचाउ गरेको थियो । उसलाई अन्तराष्ट्रिय आतंकवादी घोषित गर्नुमा चीनले अड्चन पैदा गरेको थियो ।

 

६. भारतको सबैभन्दा ठुलो भुभागमा कब्जा

 

सन् १९६२ को युद्धका दौरान भारतको सबैभन्दा ठुलो भुभाग कब्जा गरेपछि चिनियाँ सेनाले भारतको विभिन्न ठाउँहरुमा कब्जा गर्न खाजेको भारतको आरोप छ ।

 

७. अरुणाचल प्रदेशमा चीनको दाबी र स्ट्यापल भीजा

 

चीनले अरुणाचल प्रदेश आफ्नो भएको दाबी गर्दै आइरहेको भारतीय पक्षको आरोप रहेको छ । अरुणाचलको विवादित क्षेत्रको प्रचार गर्नका लागि चीनले त्यहाँ बस्दै आइरहेका निबासीहरुलाई स्ट्यापल भिजा दिने गरेको छ । यसको विरोध भारतले गर्दै आइरहेको छ ।

 

८. चीन पाकिस्तान इकोनोमिक कोरिडोर

 

चीनद्वारा खाडी देशहरुमा आफ्नो सामान पुर्याउनका लागि चीन पाकिस्तान इकोनोमिक कोरिडोर बनाइदैछ । यो बाटो गिलगित–बाल्टिस्तान र पाक अधिकृत काश्मिर भएर जान्छ ।

 

९. तिब्बती नेताहरुलाई आश्रय

 

भारत–चीन सम्बन्धमा तनाब आउनुको प्रमुख कारण एउटा तिब्बत पनि हो । चीनले तिब्बतलाई आफ्नो अधिनमा बनाएपछि तिब्ब्तीका धर्मगुरु दलाइ लामा भारतको शरणमा गएका थिए । अन्य तिब्बती नेताहरुलाई आश्रय दिएका कारण पनि चीन–भारत सम्बन्धमा तिक्तता पैदा भएको हो ।

 

१०. ब्रम्हपुत्र नदीमा चीनले बाँध बाँध्ने निर्णय लिएपछि

 

चीनले ब्रम्हपुत्र नदीमा धेरै ठाउँमा बाँध बाँध्ने कार्यमा रहेको छ । उक्त नदीको पानी चीन उत्तरी भागमा लैजान चाहन्छ । भविष्यमा यो विवादले ठुलो तनाव उत्पन्न गराउने आशंका लिएको छ ।  यस विषयमा बेलाबेलामा दुई देशमा तनावको अवस्था आउने विज्ञहरु बताउँछन् ।

 

११. चीनले चिन क्षेत्रमा सडक बनाउनु

 

लद्धाखमा सडक निर्माण गरेर चीनले एउटा बखेडा खडा गरेको भारतको आरोप छ । चीनले निर्माण गर्ने योजनालाई लिएर भारतको विरोध हुनुले पनि यी दुई देशको सम्बन्ध चिसिदै गएको हो ।  सडक निर्माणलाई लिएर भारत र चीनबीच तनाब रहेको छ । सन् १९९३ र १९९६ मा लाइन अफ एक्चुअल कंट्रोलमा हस्ताक्षर भएको थियो ।

 

१२. जे एंड के. लाई भारतको अंग चीनले नमान्नु

 

चीन जम्मु काश्मिरलाई पनि भारतको अंग मान्दैन । यस विषयमा चीन मौन रहेको भारतीय पक्षको आरोप रहेको छ । चीन सरकारले यस क्षेत्रका मानिसहरुलाई पनि स्ट्यापल भिषा दिने प्रयास गरेको भारतले आरोप लगाएको थियो ।

 

१३. पिओके मा चीनको बढ्दो गतिबिधि

 

पाकिस्तान अधिकृत काश्मिरमा चीनको बढ्दो गतिबिधिले पनि भारत र चीनको सम्बन्धमा तनाव सिर्जना गरेको छ ।

 

१४. दलाई लामालाई आश्रय र सम्मान

 

चीन तिब्बती बौद्ध धर्मगुरु दलाइ लामालाई भारतले आश्रय दिदै आइरहेको छ । यसका कारण पनि भारतलाई चीन आफ्नो शत्रु मानिरहेको छ । भारतको आडमा दलाइ लामाले चीनविरुद्ध कदम चालिरहेको चीनको आरोप रहेको छ ।

 

१५. चीनको साउथ चाइना सीमा प्रभुत्वको कोशिस

 

चीन साउथ चाइना इलाकमा आफ्नो प्रभुत्व जमाउन खोजेको भारतको आरोप रहेको छ । यहाँ अन्य देशहरुलाई पनि चुनौती मिलिरहेको छ ।

 


थप समाचार

दशैंको भोलिपल्ट बेलायतमा 'छक्कापञ्जा ३' प्रदर्शन हुने

  • 5 hours ago
दशैंको भोलिपल्ट बेलायतमा 'छक्कापञ्जा ३' प्रदर्शन हुने

दशैंको भोलिपल्ट अक्टोबर २० तारिखको सांझ ७ बजे अल्डरसटको प्रिन्सेस हलमा 'छक्का पञ्जा ३' को प्रदर्शन हुने भएको हो ।

सत्तारूढ दलका युवा संगठनले माइतीघर मण्डलामा फहराए सय मिटर लामाे झण्डा

  • 6 hours ago
सत्तारूढ दलका युवा संगठनले माइतीघर मण्डलामा फहराए सय मिटर लामाे झण्डा

काठमाडौँ । संविधान दिवसको अवसरमा सत्तारुढ दल निकट युवा सङ्गठनले राष्ट्रियता, स्वाधीनता र स्वाभिमानलाई मजबुत बनाउनुपर्ने भन्दै राष्ट्रिय झण्डा फहराएको छ । तत्कालीन नेकपा (एमाले) निकट युवा सङ्घ

चितवनमा भयाे संविधान दिवसकाे विराेध, असाेज ३ लार्इ 'कालाे दिन'काे संज्ञा

  • 7 hours ago
चितवनमा भयाे संविधान दिवसकाे विराेध, असाेज ३ लार्इ 'कालाे दिन'काे संज्ञा

चितवन । संविधान जारी भएको दिनलाई ‘कालो दिन’ भन्दै राष्ट्रिय जनता पार्टीले चितवनमा कार्यक्रम गरेको छ । चौथो संविधान दिवस देशैभर धुमधामका साथ मनाइरहँदा राजपाले चितवनमा विरोध कार्यक्रम सहित असोज ३



भिडियो

प्रेम र यौन

लिलाममा कुमारीत्वः विश्वका चर्चित मोडलको वास्तविकता !

लिलाममा कुमारीत्वः विश्वका चर्चित मोडलको वास्तविकता !

एजेन्सी । जुन कुनै महिलाको लागि निकै अमूल्य र महत्वपूर्ण चीज हो । कुनै पनि नारी आफ्नो कुमारीत्वको विषयमा कमजोर हुँदैनन् । जुन उनीहरुको व्यक्तित्वको साख पनि हो ।

जीवनशैली/स्वास्थ्य

विश्वमा सबैभन्दा धेरै रक्सी कुन देशका मानिसहरुले पिउँछन् ?

विश्वमा सबैभन्दा धेरै रक्सी कुन देशका मानिसहरुले पिउँछन् ?

विश्वमा सबैभन्दा धेरै रक्सी कुन देशका मानिसहरुले पिउँछन् ? यो अत्याधिक चासोको विषय हो । नेपालीहरु कहिलेकाँही सम्झिन्छन् नेपालबाहेक अन्य कुनै त्यस्तो राष्ट्रहरु छैन जहाँ बढी रक्सी खान्छन् ।

विचित्र विश्व

एउटा यस्तो ठाउँ जहाँ लाशलाई परिवारसँगै राखिन्छ !

एउटा यस्तो ठाउँ जहाँ लाशलाई परिवारसँगै राखिन्छ !

काठमाडौँ । मृत्यु भएपछि लाशलाई घरमा राख्नु अशुभ मानिन्छ । तर विश्वमा यस्तो पनि देश रहेको जहाँ लाशलाई आफुसँगै रहन्छ । इण्डोनेशियामा यस्तै एउटा समुदाय रहेको छ ।