भारतीय र चिनियाँ कम्पनी बदमास, तर बोक्दैछ सरकार

काठमाडौं । भारतीय र चिनियाँ कम्पनी नेपालको प्राकृतिक स्रोत तथा साधन कब्जा गरेर आफ्नो स्वार्थ पूरा गर्न केन्द्रित छन् भन्ने कुरा पछिल्ला दुई घटनाक्रमले पुष्टि गरेको छ । तर सरकार ती कम्पनीलाई नै बोकिरहने मनस्थितिमा रहेको देखिएको छ । पटक पटक म्याद थप गर्ने र काम नगर्ने प्रवृत्ति भारतीय र चिनियाँ कम्पनीले देखाएका छन् । सरकार बदलिन्छ, मन्त्री फेरिन्छन् तर आयोजना जिम्मा लिएका कुनै पनि कम्पनीले काम गर्दैनन् । भएको यस्तै छ, जुन नहोस् भनेर कामना गरिएको थियो । 

 

माथिल्लो कर्णाली जलविद्युत् आयोजनाको गत वर्ष थपिएको म्याद समाप्त भएको छ । गत मंगलबार अर्थात असोज २ गतेसम्मका लाथि थप गरिएको म्याद पूरा भएपनि भारतीय कम्पनी जिएमआरले वित्तीय व्यवस्थापन गर्न सकको छैन । भने आयोजनाको कुनै पनि काम अगाडि बढ्न सकेको छैन । तर सो विषयमा कुनै पनि छलफल नभएको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत महाप्रसाद अधिकारीले जानकारी दिए । लगानी बोर्डको बैठकमा सो विषयमा सामान्य चर्चा भएको भएपनि कुनै निर्णय नभएको उनको भनाइ छ ।

 

गत वर्ष हामीले थप गरेको म्याद मंगलबार सकिएको हो, तर सो विषयमा कुनै छलफल भएन । उनीहरुले दिएको जवाफ तथा त्यसको चित्तबुझ्दो कारण भए मात्रै उचित निर्णय हुन सक्छ, अन्यथा सो विषयमा पनि सरकारले आवश्यक निर्णय गर्ला । भारतीय कम्पनी जिएमआरले वित्तीय व्यवस्थापन गर्न नस्क्दा आयोजना निर्माण हुन सकेको छैन । 

 

जिएमआरले बंगलादेशलाई ५०० मेगावाट विद्युत् बेच्ने विषयमा अन्तिम सहमति हुन लागेको दावी गर्दै बोर्डमा पत्र पठाएको छ । यसले म्याद थप गरे गर नगरे हामी पनि देखाइदिन्छौ भन्दै धम्की समेत दिएको बताइन्छ ।  पछिल्लो पटक सरकारले जिएमआरको म्याद २ पटक थपिसकेको छ । यसपटक पनि म्याद थप भयो भने त्यो तेस्रो पटक हुनेछ । जिएमआरले पछिल्लो ४ वर्षमा आयोजनाको पक्षमा कुनै पनि काम गरेको छैन ।

 

म्याद सकिन थालेपछि आयोजनाको प्रवद्र्धकले लगानी बोर्ड, प्रधानमन्त्री तथा केही प्रभावशाली मन्त्रीहरु तथा कर्मचारीसँग भेटवार्ता गरी पुनः म्याद थप गरिदिन लविङ सुरु गरेको छ । विगतमा वन क्षेत्रको जग्गा प्रयोगका कारण काम गर्न नसकिएको बताउने जिएमआरले पछिल्लो १ वर्षमा सो बाहाना पनि देखाउन सकेको छैन । किनकि सरकारले वन क्षेत्रको जग्गा प्रयोग गर्ने विषयमा स्पष्ट निर्णय गरिदिएको छ ।

 

स्थानीयबासीको जग्गा खरिदका लागि समेत सहजीकरण गरिदिएको छ । आयोजनाका लागि भन्दै अछामको मालपोत र जिल्ला नापी कार्यालयले पनि काम सकिदिएको छ । तर प्रवद्र्धक कानमा तेल हालेर काठमाडौँका तारे हाटेलहरुमा आयोजना हुने कार्यक्रममा सहभागी भएर मात्रै बसिरहेको छ । आयोजनाको लागत समेत पछिल्लो समयमा बढ्न गएको छ । सुरुमा १ खर्ब १४ अर्ब लागत रहने भनिएको आयोजनाको लागत हाल १ खर्ब ४० अर्ब पुगेको जिएमआरले बताउने गरेको छ ।

 

कूल ९०० मेगावाट क्षमताको आयोजना निर्माण सुरु भएको भए यतिखेर सम्पन्न हुने चरणमा पुग्ने थियो । बोर्ड बैठकका लागि प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको अध्यक्षतामा मंगलबार बसेको बैठकमा जिएमआरको म्यादलाई आग्रह गरिएको र उनको समय माग गरिएको स्रोतको दाबी छ । सम्भवतः जिएमआरको पुनः म्याद थपिनेछ । तर थपिएको समयमा समेत उसले काम सुरु गर्ने कुनै ग्यारेन्टी छैन ।

 

नेपालमा चिनियाँ प्रवद्र्धक र ठेकेदार बदनाम भए भने जस्तै भारतीय कम्पनी, ठेकेदार  र प्रवद्र्धक समेत बदनाम भएका छन् । आयोजना हडप्ने र काम नगर्ने प्रवृत्ति भारतीयमा समेत बढेको छ । त्यसैको खास उदाहरण हो जिएमआर । सरकारले वैदेशिक लगानी भित्र्याउने र आर्थिक विकासमा केन्द्रीत हुने भन्दै विश्वव्यापी बोलपत्रबाट भारतीय कम्पनी जिएमआरलाई सो आयोजना जिम्मा दिएको थियो ।

 

अर्को भारतीय कम्पनी सतजल विद्युत निगमले अरुण तेस्रोको काम धमाधम  गरिरहेको भएपनि जिएमआर भने आयोजना लड्काउने, निहुँ खोज्ने र क्षतिपूर्ति दावी गरेर बसीरहने अवस्थामा पुगेको सहजै अनुमान लगाउन सकिन्छ । पश्चिम सेती जलविद्युत आयोजनामा चिनियाँ कम्पनी थ्री गर्जेजले त्यस्तै ग¥यो । ६ वर्षसम्म आयोजना होल्ड गरेर पछिल्लो समय छाड्ने निष्कर्षमा थ्री गर्जेज पुगेको छ । शर्तमाथि शर्त राखेर अन्ततः चिनियाँ कम्पनी भाग्ने मनस्थितिमा पुगेको छ ।

 

भारतको हरियाणा राज्य र बंगलादेशलाई विद्युत बेच्ने भन्दै उसले गफ पनि राम्रै गर्ने गरेको छ । यद्यपी बंगलादेश सरकारले सोही आयोजनाको ५०० मेगावाट विद्युत् खरिद गर्ने तयारी भने गरेको छ । औपचारिक निर्णयमा भने कुनै हस्ताक्षर हुन सकेको छैन । हरियाणा सरकारसँग वार्ता भइरहेको बताइएपनि हालसम्म निष्कर्ष निस्केको छैन ।

 

आयोजनामा कर्णाली प्रदेशका जनता, आम नेपाली, नेपाली बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट ऋण लिन सकिने र अपुग हुने रकम कुनै विदेशी दातृ संस्थाबाट सहुलियत दरमा ऋण लिएर निर्माण गर्न सकिने अवस्था रहेको छ ।

 


थप समाचार

दशैँमा पनि हुम्लीलाई कामको चटारो

  • 5 hours ago
दशैँमा पनि हुम्लीलाई कामको चटारो

नेपालीको महान् पर्व बडादशैँका बेला हुम्लाका बासिन्दाले दशैँलाई भन्दा पनि कामलाई बढी महत्व दिने गरेका छन् ।

कङ्कालनीमा ६३२ वटा राँगाको बलि प्रदान

  • 5 hours ago
कङ्कालनीमा ६३२ वटा राँगाको बलि प्रदान

सप्तरीको भारदहस्थित कङ्कालनी भगवती मन्दिरमा बडादशैँको अवसरमा महानमवीका दिन ६३२ वटा राँगाको बलि दिइएको छ । हनुमानगर कङ्कालनी नगरपालिका–१ पूर्व पश्चिम राजमार्गअन्तर्गत पर्ने भारदह गाउँमा अवस्थित

ब्रह्मायणी शक्तिपीठमा भक्तजनको घुइँचो

  • 8 hours ago
ब्रह्मायणी शक्तिपीठमा भक्तजनको घुइँचो

प्रबडादशैँका दिन आज भक्तपुरको प्रसिद्ध ब्रह्मायणी मन्दिरमा ठूलो मेला लागेको छ । धार्मिक तथा साँस्कृतिक रुपले महत्वपूर्ण मानिने ब्रह्मायणीको दर्शन र पूजाका लागि प्रत्येक वर्ष आजका दिन भक्तजनको घुइँचो ल



भिडियो

प्रेम र यौन

सेक्स गर्नाका पाँच फाइदा जान्नुहोस

सेक्स गर्नाका पाँच फाइदा जान्नुहोस

आजकल जिन्दगीमा सेक्स यस्तो रोमाञ्चक विषय बनेको छ कि जोकोही यसको बारेमा खुलेर जान्न चाहान्छ । सेक्सलाई लिएर मनमा धेरै नकारात्मक कुराहरु पनि हुने गर्छन् । जुनका कारण पनि मानिसहरु जिन्दगीमा खुसी देखिदैनन् ।

जीवनशैली/स्वास्थ्य

होस गर्नुहोस दशैंमा धेरै मासु खाँदा लाग्न सक्छ यस्ता रोग

होस गर्नुहोस दशैंमा धेरै मासु खाँदा लाग्न सक्छ यस्ता रोग

दशैंमा शक्तिको आराधना, आफन्त जमघट तथा आफूभन्दा ठूलाबाट आशिर्वाद लिने कुरा जति महत्त्वपूर्ण छ, त्यति नै महत्त्व मीठामीठा परिकार बनाएर खाने कुराको पनि छ । अधिकांशले मासुको परिकारसँग दशैं मनाउने गर्छन् । नेपालीको नराम्रो बानी के छ भने दशैंमा मासु खाने क्रममा लिमिट भुल्छन् र पाएसम्म खाइदिन्छन् ।

विचित्र विश्व

एयरपोर्टमा जाँच गर्दा भेटिएका अनौठा चीज !

एयरपोर्टमा जाँच गर्दा भेटिएका अनौठा चीज  !

एजेन्सी । तपाईले पनि सुन्नु वा देख्नुभएको होला एयरपोर्टमा सेक्युारीटी वा क्यामराले यस्ता चीजहरु फेला पारेका हुन्छन् जसले आममानिसको होस उडाउँछ ।