न्यायाधीशका शैक्षिक प्रमाणपत्र किन हुन्छन् नक्कली, अख्तियारले छुुँदैन न्यायाधीशलाई

काठमाडौँ । पछिल्लो समय सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीशहरुको शैक्षिक योग्यताको प्रमाणपत्रको विषयले प्रमुख प्राथमिकता पाएको छ ।

 

यसअघिका प्रधानन्यायधीश गोपाल पराजुली शैक्षिक योग्यताको प्रमाणपत्रकै कारण अयोग्य ठहर भएर सेवाबाट निकालिए । उनले पदमा बस्न ठूलै कसरत गरेका थिए । तर सत्यका अगाडि उनको केही ठेग चलेन ।

 

पछिल्लो पटक सर्वोच्चका कायममुकायम प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीको पनि प्रमाणपत्रको विषयमा ठूलै बहस र छलफल भयो । नेपाली काँग्रेसले उनलाई जोगाउन ठूलै कसरत पनि ग¥यो । तर उनलाई  संसदीय सुनुवाई समितिले अस्वीकृत गरिदिएको छ । यस्तै हालका वरिष्ठ न्यायाधीशका विषयमा समेत प्रश्न उठेको छ । उनको प्रमाणपत्र समेत दोहोरो देखिएको जानकारहरुको भनाइ छ ।

 

सार्वजनिक भएका तथ्य र प्रमाणका आधारमा हेर्दा जोशीको प्रमाणपत्र नक्कली नै हो भन्ने कुरामा कुनै दुई मत थिएन । तर उनले आफ्नो प्रमाणपत्रका बारेमा छानबिन गरिदिन आग्रह गर्दै आएका छन् ।

 

प्रमाणपत्र प्रकरण पछिल्लो समय विवादको घेरामा पर्दै पर्दै गएर राजनीतिक मुद्दा समेत बनीरहेको छ ।

 

विशेष गरी सत्तारुढ नेकपाका नेता तथा संसदीय सुनुवाई समितिका अधिकाशं सदस्य जोशीलाई अस्वीकार गरे र  नयाँ प्रधानन्यायाधीशको खोजी समेत गरेका छन् । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले बुधबार बसेको सत्तारुढ नेकपाको बैठकमा समेत सो विषयमा जानकारी गराएका छन् । त्यसमा प्रमुख विपक्षी दल नेपाली काँग्रेसले राजनीतिक मुद्दा बनाएको छ । उसले स्वतन्त्र न्यायपालिकामाथिको हस्तक्षेप भन्दै सडक आन्दोलन गर्ने धम्की दिएको छ ।

 

विगतमा तत्कालीन प्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीविरुद्ध महाअभियोग दर्ता गराउने काँग्रेस यतितेर आएर जोशीको नाममा वैतरणी तर्ने खेलोमा लागेको भन्दै आलोचना समेत भएको छ । बुधबारको राष्ट्रियसभाको बैठकमा समेत राधेश्याम अधिकारी र जितेन्द्रनारायण देवले प्रधानमन्त्री ओली र नेकपाको उछित्तो काँढे ।

 

फरक–फरक उमेर उल्लिखित प्रमाणपत्र पेश गरेका तत्कालीन प्रधानन्यायाधीश गोपाल पराजुलीले गत चैत १ गते अनपेक्षित रुपमा बाहिरिएका थिए । त्यसअघि पराजुलीको शैक्षिक प्रमाणपत्र विवादले यति उग्र रुप लियो कि न्यायाधीशबीच नै विभाजन आयो । केही न्यायाधीशले त पराजुलीले तोकेको पेशी सुचि नै बहिष्कार गरे ।

 

पराजुली पदमुक्त भएपछि कायममुकायम प्रधानन्यायाधीश बनेका दीपकराज जोशी पुनः प्रमाणपत्र विवादमै तानिए । अब आउन लागेका न्यायाधीश ओमप्रकाश मिश्रको समेत त्यस्तै अवस्था देखिएको छ ।

 

यी त लामो समय न्याय सम्पादनको काम गरेका व्यक्ति नेतृत्वमा पुग्न लाग्दा बाहिर आएका विवाद मात्र हुन् । यी घटनाले विश्वसनीय शैक्षिक प्रमाणपत्र नभए पनि न्यायालयको जागिरमा स्वागत गरिएको र वस्तुनिष्ठ छानबिनको प्रणाली नै नभएको समेत देखिन्छ । न्यायाधीशहरुको सम्पूर्ण विवरण राख्ने अद्यावधिक गर्ने निकायको रुपमा रहेको न्याय परिषदले के हेर्छ भन्ने चिन्ता र चासो समेत यतिखेर देखिएको छ ।

 

योग्यता जाँच्ने र विवरण अद्यावधिक गर्ने काम न्यायपरिषद्को नै हो । तर परिषद्ले यी र यस्ता विवादित विषयमा कहिल्यै पनि निरुपण गर्ने तवरले समस्याको खोजविन र जाँच गरेको पाइँदैन ।

 

कानुनले तोकअनुसार परिषद्ले यो जिम्मेवारी पूरा नगर्दा नक्कली प्रमाणपत्र र ढाँटेको विवरणका आधारमा न्यायाधीशको पद प्राप्त गर्ने मात्रै होइन, पटकपटक पदावधि लम्ब्याउनेसम्मका प्रयास भएको सहजै अनुमान गर्न सकिन्छ । विगतमा काविल न्यायाधीश भनेर मानिएका प्रकाश वस्तीलाई नक्कली प्रमाणपत्रधारी गिरोहले नै सर्वोच्चको न्यायाधीश बन्न नदिएको आम मानिसले थाहा पाएकै विषय हो ।

 

परिषद्ले कानमा तेल हालकै कारण न्यायाधीश हुन नपर्ने व्यक्ति न्यायाधीश भएका छन् भने हुनुपर्ने ठानिएकाहरु बाहिरिएका छन् । प्रकाश वस्ती त्यस्तै कोपभाजनमा परेको उनी स्वयम्ले नै बताएका थिए ।

 

तर नेपालको न्यायालयको इतिहासमा पछिल्लो पटक पराजुली र जोशीको विषयमा शैक्षिक योग्यताको प्रमाणपत्र नै नक्कली देखिनु, राजनीतिक विवाद बढ्नुले न्याय दिने निकाय नै ठिक ठाँउमा पो छैन कि भने जस्तो देखिएको छ ।

 

सरकारले अन्य निकायमा हुने शैक्षिक योग्यताको प्रमाणपत्रको दुरुपयोग लगायतका विषमया छानबिन गर्ने अख्तियारी अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगलाई दिएको छ । अख्तियारले हरेक वर्ष करिब एक हजार जनाको शैक्षिक योग्यता नक्कली रहेको भन्दै छानबनि गर्ने गरेको छ ।

 

अख्तियारले जारी गर्ने सार्वजनिक प्रेस विज्ञप्तिमा समेत सोही विषय उल्ल्ोख छ । पछिल्लो एक सातामा मात्रै अख्तियारले दश  जनाको शैक्षिक योग्यताको प्रमाणपत्र नक्कली रहेको भन्दै विशेष अदालतमा मुद्दा दायर गरेको छ ।

 

मुद्दा दायर भएका मध्ये एकाध मात्रैले सफाई पाएका छन् भने अधिकाशंको प्रमाणपत्र नक्कली नै रहेको, पैसा तिरेर भारतका विभिन्न शहरबाट खरिद गरेर ल्याएको, हुँदै नभएको विद्यालय तथा विश्वविद्यालयबाट खरिद गरेको, बागबजारका गल्लीमा बनाइएका जस्ता तथ्य समेत खुलेका छन् ।

 

आयोगले सार्वजनिक गरेको वार्षिक प्रतिवेदनलाई नै हेर्ने हो भने पनि ठूलो मात्रामा नक्कली शैक्षिक योग्यताको प्रमाणपत्रको आधारमा सरकारी सेवामा प्रवेश गरेको, बढुवा पाएको जस्ता अवस्था देखिएको छ ।

 

प्रमाणपत्र नक्कली देखिए भ्रष्टाचार मुद्दा चल्छ । तर अख्तियारले न्यायाधीशमाथि छानबिन गर्दैन ।  त्यसैले यस क्षेत्रको विकृति रोक्ने हो भने छुट्टै शक्तिशाली आयोग बनाएर छानबिन गर्नुपर्ने देखिएको छ ।  

 

एकपछि अर्को न्यायमूर्तिका शैक्षिक प्रमाणपत्र विवादित हुँदा सिंगो न्याय क्षेत्रप्रति नै जनतामा आशंका पैदा हुन पुगेको छ । त्यो सभ्य र कानुनी समाजका लागि सह्य र ग्राह्य विषय हुनै सक्दैन । यस्ता समस्या देखिएपछि सरकारले तत्काल नै सबै न्यायाधीशका प्रमाणपत्रको विश्वसनीय जाँचबुझ गर्नु आवश्यक भएको छ ।

 

त्यसो त प्रधानमन्त्रीको अध्यक्षतामा रहेको संवैधानिक परिषदले कुन विषयमा हेरखोज ग¥यो र कसरी निर्णय ग¥यो भन्ने विषय पनि सतहमा चासोका साथ हेरिएको छ ।

 

काँग्रेसले अझै पनि यो विषयलाई तन्काउने देखिएको छ । पछिल्ला आउन लागेका न्यायाधीशको विषयमा समेत प्रश्न उठेको सन्दर्भमा त्यसलाई न्याय परिषद् र संवैधानिक परिषदले उचित निरुपण गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ ।

 


थप समाचार

बेलायतका नेपाली बालबालिका र युवाबाट छानिए 'प्रतिभा नक्षेत्र'

  • 2 hours ago
बेलायतका नेपाली बालबालिका र युवाबाट छानिए 'प्रतिभा नक्षेत्र'

जसमध्ये बाल समुहमा सर्वोत्कृष्ट बन्दै ५ वर्षीया रिया गिरी बाल नक्षेत्र घोषणा भइन् भने युवा समुहबाट सर्वोत्कृष्ट बनेर सब्रिना चोंगवांग युवा नक्षेत्र बनिन् ।

प्रतिभा नक्षेत्रमा जे देखियो : सहि अवधारणा, गलत अभ्यास

  • 4 hours ago
प्रतिभा नक्षेत्रमा जे देखियो : सहि अवधारणा, गलत अभ्यास

सन्दर्भ प्रतिभा नक्षेत्रमा मात्र सिमित छैन । बेलायतका अधिकांश नेपाली संघसंस्थाले गर्ने कार्यक्रमको हविगत यस्तै हुन्छ । अब यसतर्फ सबैको ध्यान जान जरुरी छ ।

के हुंदैछ एनआरएन स्कटल्याण्ड राज्य परिषद गठनको प्रक्रिया ?

  • 8 hours ago
के हुंदैछ एनआरएन स्कटल्याण्ड राज्य परिषद गठनको प्रक्रिया ?

नेतृत्वका तीनै जना आकांक्षी तदर्थ समितिमा अट्ने गरी निकास निकाल्ने पहल अध्यक्ष फगामीले गरिरहेका छन् । संयोजक पदका सबै आकांक्षीहरुलाई समान हैसियतमा राखेर तदर्थ समिति घोषणा गराउने उनको योजना छ ।


Loading...

भिडियो

प्रेम र यौन

शारीरिक सम्बन्धबाट टाढा रहने जोडीमा यस्ता समस्याहरु देखिने

शारीरिक सम्बन्धबाट टाढा रहने जोडीमा यस्ता समस्याहरु देखिने

एजेन्सी–वैवाहिक जीवन सुमधुर बनाउन शारीरिक सम्बन्धको अहम भुमिका रहन्छ । सम्बन्धलाई मजबुत बनाउन पनि शारीरिक सम्बन्ध जति आवश्यक छ त्यति नै आवश्यक स्वस्थ रहन पनि छ ।

जीवनशैली/स्वास्थ्य

आयुर्वेद उपचार पद्धति भरपर्दो

आयुर्वेद उपचार पद्धति भरपर्दो

भद्रपुर । पछिल्लो समय बिरामीले आयुर्वेद उपचार पद्धतिलाई भरपर्दो उपचार सेवाका रुपमा लिन थालेका छन् ।

विचित्र विश्व

गर्भवती मन्त्री साइकल चलाएरै अस्पताल भर्ना

गर्भवती मन्त्री साइकल चलाएरै अस्पताल भर्ना

वेलिङ्टन । न्यूजिल्यान्डकी महिला मन्त्री जुली आन गेन्टर पहिलो बच्चा जन्माउने क्रममा प्रसूतिका लागि आफैंले साइकल चलाएर अस्पताल भर्ना भएकी छिन् ।