एनएमए स्थानीय सरकारसँग पनि सहकार्य गरेर काम गरिरहेको छ : कोषाध्यक्ष न्यौपाने

सुर्दशन न्यौपाने नेपाल पर्वतारोहण संघ (एनएमए) का कोषाध्यक्ष हुन् । विगत लामो समय देखि पर्यटनमा सक्रिय न्यौपानेसँग एनएमएको कामको समिक्षा, भावी योजना र पछिल्लो समय देखिएको विवादबारे गरिएको  संवादः–

 

नेपाल पर्वतारोहण संघ (एनएमए) मा तपाईंहरु गएपछि अहिले सम्म के–के काम भए ?

हामीले एनएमएमा आउँदा सबैभन्दा पहिलो त सरकारले उपभोग र प्रवद्र्धन गर्न दिएका पिकहरुको नविकरण भएको थिएन । त्यसलाई नविकरण गर्नुपर्ने महत्वपूर्ण कार्यभार थियो ।

 

अहिले मुलुक संघीय संरचनामा गएको अवस्थामा प्रदेश र स्थानीय सरकारले ति पिकहरु सञ्चालन र उपभोगको अधिकार माग गरिरहेको बेला त्यो राज्यबाट लिनु निकै चुनौतीपूर्ण थियो । त्यो चुनौतीका बाबजुत पनि हामीले नविरकण गर्ने वातावरण निर्माण गर्‍यौ ।

 

अर्को संघको काम कारबाहीलाई अझ सशक्त बनाउनका लागि प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) नियूक्ती गर्नुपर्ने आवश्यकता थियो । त्यसलाई पनि खुल्ला प्रतिस्पर्धाबाट कार्यसमितिको सहमतिसहित नियूक्ती गर्‍यौ  त्यस्तै पोखराको म्यूजियमलाई पनि अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको बनाउने काम थाल्यौ ।

 

अर्को एमएमएको काम भनेको पर्वतारोहण प्रशिक्षणहरु सञ्चालन गरि पर्वतारोहण पर्यटनका लागि आवश्यक दक्षजनशक्ति उत्पादन गर्नु पनि हो । कम खर्चमा विगतको भन्दा अत्यन्त राम्रो तरिकाबाट त्यो प्रशिक्षण पनि सञ्चालन गर्न सफल भयौ भने अन्तर्राष्ट्रिय संघ, संस्थाहरुसँगको सम्बन्ध पनि निकै सुमधुर मात्र बनाएका छैनौं नयाँ उचाइमा पुर्याएका छौं । स्थानीय सरकारसँग पनि सहकार्य गरेर काम गरिरहेका छौ ।

 

यस्तै आन्तरिक रुपमा लेखा परिक्षण भएको थिएन । जसका विषयमा बारम्बार प्रश्न उठ्ने गथ्र्यो । लेखापरिक्षण गर्ने पद्धतीको विकास गरेका छौं । विदेशमा हुने सभा समारोहमा सहभागि हुन जाँदा हुलका हुल जाने परम्परा थियो । त्यसलाई हटाएर कुनै पनि ठुलो सभा, समारोहमा दुई जना र अन्यमा एक जना मात्र जान पाउने व्यवस्था गरेका छौं ।  यसबाहेक अरु कोही नयाँ कुरा सिक्न, बुझ्न सो कार्यक्रममा कोही जान चाहन्छ भने खर्च स्वयंम व्यक्ति आफैले बेर्होनुपर्ने विधिको विकास गरेका छौं ।

 

तपाईले अघि पनि भन्नुभयो, सिईओ नियूक्तिको विषयमा तर अहिले एउटा संस्थामा एउटा पदमा दुई जना नियुक्ति गरियो भन्ने चर्चा छ नि ?

यो निराधार हल्ला मात्र हो । संघको विशिष्ट काम र योजना निर्माणका लागि एउटा क्षमतावान व्यक्तिलाई सिईओमा नियुक्ति गर्ने निर्णय अनुसार हामीले खुला प्रतिस्पर्धाबाट छानेर नियुक्ति गरेका हौं । दुई वटा सिइओ छँदै छैन ।

 

यसलाई अझ प्रष्ट पार्न म तपाईलाई नेपाल पर्यटन बोर्डको उदारण दिउँ, हालका सिईओ दिपकराज जोशी बोर्डको स्थायी कर्मचारी हुनुहुन्थ्यो । उहाँले खुल्ला प्रतिस्पर्धाबाट सिईओ छनौटमा भाग लिनुभयो । र, हुदाँखादाको स्थायी जागिर छाडेर चार वर्षको लागि सिईओमा छानिएर आउनुभयो ।

 

तर हामी कहाँ यस्तो थप विशिष्ट क्षमता भएको स्थायी कर्मचारीहरु थिएनन । सोही कारण हामीले खुला प्रतिस्पर्धाबाट सिईओ नियूक्तीका लागि विज्ञापन आह्वान गर्‍यौं जसमा गंगासागर पन्तको मात्र आवेदन पर्‍यो । विधानमा त सिईओ नियूक्तीका लागि विज्ञापन नै गर्नु नपर्ने थियो ।

 

तर अहिलेकै जस्तो आरोप नलागोस भनेर हामीले विज्ञापन आह्वान गरेर उहाँको निवेदन उपर कार्यसमितिमा छलफल गरेर, महासचिव, पूर्वमहासचिव सम्मिलित समितिलाई उहाँलाई मार्क दिने अधिकार दियौं । जसमा उहाँहरुले हामीले सोचे भन्दा धेरै मार्क दिनुभयो । 

 

त्यसलाई फेरी हामीले कार्यसमितिमा छलफल गरेर ३ महिनाको परिक्षण कालसहित करारमा नियूक्त गरेका छौं । त्यसपश्चात हामीले ६ महिनाभित्र हामीले खोजेको कुरा पूरा गर्न सक्नुभयो भने उहाँको निरन्तरता हुन्छ अन्यथा सम्झौता नविकरण हुँदैन ।

 

तपाईहरुलाई त निर्वाचनका बेला पिक सरकारलाई बुझाउन राजी भएको भनेर प्रचार गरिएको थियो । तर सरकारसँग पिक एनएमएले नै सञ्चालन गर्ने सम्झौता गर्नुभयो । यो सम्झौता प्रचार मात्रका लागि त होइन नी ?  

यसलाई हामीले त्यही बेला गलत भनेका थियौं । तर, हाम्रा प्रतिस्पर्धी साथीहरुले यसलाई चुनाव प्रचारको गतिलो हतियार बनाउनुभयो । तर पनि सदस्य साथीहरुले हामीलाई मतदान गरेर उनीहरुको आरोपलाई गलत सावित गरिदिनुभयो ।

 

तर, म विगतमा जसले आफुलाई पिक संरक्षणको नाइके भनेर हामीलाई यस्तो आरोप लगाए पछिल्लो समय बरु उनीहरुले नै पिक फिर्ता ल्याउन असहयोग मात्र गरेनन्, सरकारी कर्मचारीहरुलाई उक्साउन समेत सक्रिय भए । जो हामीले पिक नविकरणका लागि धाउदा थाहा पायौं।

 

अर्को अनौठो त के छ भने जसलाई पिक खोस्ने मतियार भनेर प्रचार गरियो उनीहरुले पिक फिर्ता ल्याउन रातदिन नभनी सक्दो सहयोग गरे । जसको लागि म उनीहरुलाई धन्यवाद पनि दिन चाहन्छु । बल्ल हामीले बुझेका छौं । यो त केबल जुँगाको लडाई मात्र रहेछ ।

 

कम खर्चमा तालिम सञ्चालन गरेर पैसा बचायौ भन्नुभयो । तर प्रशिक्षक, प्रशिक्षार्थी लगायतलाई गुणस्तरहिन खाना खुवाएको, अन्य सेवामा पनि कन्जुस्याई गरेको कुरा कतिको सुन्नु भएको छ ?

मैले सुनेको छैन । यसका लागि हामीले पहिले नै मेन्यू फाइनल गरेका हुन्छौं । के–के खाना खाने, सवारी साधन लगायतका अन्य विषयमा पहिले नै फिक्स गरेका हुन्छौं । र, सो व्यवस्थाका लागि टेन्डर आह्वान गछौं । सोही अनुसार यो पटक पनि आवेदन परेका मध्येको शिलबन्दी गर्यो । 

 

र, पर्यटन विभागको समेत प्रतिनिधिको रोहबरमा कार्यसमिति र लेखाका साथीहरु समेत सहभागि गराएर आवेदन परेको मध्ये जसले राज्यलाई तिर्नुपर्ने सेवा सुविधाहरु तिरेको सबै हिसाव किताव चुस्तदुरुस्त छ । 

 

सोहीबाट आवेदन मध्यबाटै हामीले आवेदन खोलेको आधा घण्टा भित्रमा यी कामको जिम्मेवारी दियौ । अर्को विगतमा बेसिक र एड्भान्स ट्रेनिङका लागि एउटैलाई जिम्मेवारी दिने चलन थियो । तर हामीले यो पटक छुट्टाछुट्टै व्यक्तिलाई दिएका छौं । त्यसकारण त्यस्तो भएको छैन । यो त केबल अफबाहहरु मात्र हुन ।

 

एनएमए नविकरण गर्ने काम कहाँ पुग्यो ?

यसमा पनि एउटा गजबको किस्सा छ हेर्नुस् । जब विसं २०७२ सालमा भूकम्प गयो । त्यो बेला एनएमएले विश्व खाद्य संगठनसँग मिलेर एउटा राहतको कार्यक्रम चलाएको रहेछ । जुन निकै सर्हानीय कार्य हो । तर, राहतको कार्यक्रमबाट २ करोड रुपैयाँ बचाएको रैछ । 

 

सो रकम पनि आफ्नो क्षेत्रमा लगेर खर्च गरिएछ  । र, एनएमएमा चाही आयको रुपमा देखाइए छ । लेखाले त्यसलाई आयको रुपमा देखाएपछि राजस्वले सो वापत ४८ लाख रुपैयाँ राजस्व तिर्नु पर्छ भन्यो । होइन भने संस्था नविकरण नहुने भयो । अब हामीले हिजोको कुरा मान्दैनौ भन्न पनि नमिल्ने ।

 

सोही कारण संस्थागत हितका लागि त्यही गलत गर्नेहरुकै पक्षमा बोल्यौं र नविकरण गर्ने स्थानमा पनि हामीले सहि प्रमाण पेश गरेपछि नविकरणको समस्या लगभग सकियो ।

 

अब राजश्वको विषय बाँकी छ । त्यसलाई पनि हामी संस्थालाई आर्थिक भार नपर्ने गरि समाधन गछौं ।

 

अर्को प्रसंग, तपाईहरु निर्वाचनका बेला बाम र गैरबाम बीच प्रतिस्पर्धा भएको थियो । यसरी भिन्दाभिन्दै धारबाट आएका तपाईहरुले गैरबामबाट आएकालाई बाइपास गर्न खोज्नु भो भन्ने अरोप छ नी ?

यो त एनएमएमा विशुद्ध राजनीति गर्न चाहने र त्यसैको आडमा चल्न चाहनेहरुले लगाएको आरोप मात्र हो । म यसको गतिलो उदाहरण म दिन्छु । हाम्रो महासचिव कुलबहादुर गुरुङ हुनुहुन्छ । फरक राजनीतिक धारबाट उम्मेदवार बनेर एनएमएमा निर्वाचित भएर आएका हुन । 

 

तर उहाँ र हाम्रो सिंगो कार्यसमिति बीच कुनै पनि कुरामा फरक धारको गन्ध मैले पाएको छैन । राजनीतिक रुपमा कुनै पनि आग्रह पूर्वाग्रह छैन । म कोषाध्यक्ष हुँ । मलाई पनि अध्यक्ष र महासचिवले पुरा पुर सहयोग गरिरहनुभएको छ ।

 

हामी कुनै पनि राजनीतिक आस्था र विचारमा आवद्ध छौं । तर एनएमए भित्र जाँदा राजनीतिक जुत्तालाई बाहिर खोलेर जान्छौ । विगतको जस्तो नेपाल पर्यटन बोर्ड विरुद्ध आन्दोलन हुदाँ संघको पैसा लगेर कार्यकर्तालाई खाना र खाजा खुवाउने कामको अन्त्य हामी गर्छौं ।

 

तपाईहरु राजनीतिकप्रति कति प्रतिबद्ध हुनुहुन्छ भन्ने त ककनीमा तत्कालिन नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालका पुत्र प्रकाश दाहालको स्तम्भ बनाउने निर्णयले पनि देखाउछ नी होइन र ?

राज्य एउटा जटिल मोडमा रहेको बेला प्रकाश दाहालले लुम्बिनी–सगरमाथा शान्त्ति अभियान चलाएर सगरमाथा आरोहण गर्ने निर्णय गर्नुभयो । जसलाई निवर्तमान अध्यक्ष आङछिरिङ शेर्पा र पूर्वअध्यक्ष जिम्वाजाङ शेर्पाको सहयोगमा प्रशिक्षण पनि दिइयो । र उहाँले सगरमाथा आरोहण गरेर आउनुभयो ।  पछि उहाँको निधन भयो । 

 

एउटा राजनेताको पुत्र जसले शहरमा डुलेर, रमाएर बस्न सक्थ्यो तर त्यो बेला शान्त्ति र संविधानका लागि यो अभियान चलाएर यसले मुलुकको सो अभियानमा केही मद्दत अवश्य ग¥यो भन्ने महसुश गरेर यो निर्णय गरेका हौ । यसमा कुनै राजनीतिक रंग दल्न पर्ने आवश्यकता छैन । ककनीमा हाम्रो १ सय रोपनी भन्दा धेरै जग्गा छ । त्यहाँ तेन्जिङनोर्गे शेर्पाको मात्र शालिक राख्नुपर्छ भन्ने छैन । भोलीका दिनमा अरुको पनि स्मारक बनाउन सकिन्छ ।

 

पूर्वअध्यक्ष जिम्बाजाङबु शेर्पाको फोटो कार्यालयबाट हटाउनुका साथै निर्वतमान अध्यक्ष आङछिरिङ शेर्पालाई बैठकमा निस्केर जा भनेर मानमर्दन गर्नुभयो भन्ने कुरा छ नि ?

मेरो व्यक्तिगत रुपमा उहाँहरु प्रति निकै ठुलो सम्मान छ । संस्थालाई यहाँ सम्म ल्याउनुमा उहाँहरुको पसिना छ । तर जहाँ सम्म पूर्वअध्यक्ष जिम्बाजाङबुको फोटो हटाइएको कुरा छ । उहाँले संघलाई विपक्ष बनाएर मुद्दा दायर गर्नुभएको छ । संस्थाको मानमर्दन गर्नेलाई साधारण सदस्य समेत नरहने गरि हटाउनुपर्छ भन्ने अधिकांशको धारणा थियो । 

 

तर होइन गल्ति स्विकार गर्ने र सच्चिने मौका दिनुपर्छ भन्ने कार्यसमितिको सहमतिमा फोटो मात्र हटाउने निर्णय गरेका हौ । यसमा कसैको विमति छैन । उहाँले ठुलो गल्ती गर्नुभएको छ । मुद्दा विचाराधिन छ । यदी गल्ती स्विकार गरेर सच्चिन तयार हुनुभयो भने फोटो फेरी यथास्थानमा राख्छौं ।

 

अर्को निर्वतमान अध्यक्ष आङछिरिङ शेर्पाको कुरा छ । उहाँले सिईओ नियुक्तिको विषयलाई लिएर अनावश्यक विवाद गर्नुभयो । या भनौं निवर्तमान अध्यक्षको हैसियतमा उहाँ बस्न चाहनुभएन । उहाँ सल्लाहकार दिने व्यक्ति हो । तर अनावश्यक विवाद निकाल्न खोजेपछि तपाईलाई असजिलो हुन्छ भनेपनि यसको विकल्प छैन भनेर मैले भनेपछि उहाँले दुई तिहाइ देखाएर पेल्ने भनेर टेबुल ठोक्नुभयो । उश्रृङखल गतिविधिहरु देखाउन तिर लाग्नुभयो । भएको यति हो ।

 

अन्तमा अबको तपाईहरुको प्राथमिकताको काम के हो ?

हामी विधान संशोधनको तयारीमा छौं । त्यसका लागि विशेष साधारण सभा गर्ने योजनासहित लागेका छौं । हामी संस्थाको वैज्ञानिक खालको विधान ल्याउछौं । जसबाट एक व्यक्ति एक पदको व्यवस्था गर्नेछौं । यो व्यवस्थाले एउटा व्यक्तिले एउटै पदमा पटक पटक दोहोर्‍याउने संस्कारको अन्त गर्छ ।

 

यसका अतिरित्त अन्य मापदण्डहरु पनि थप गर्ने गृहकार्यमा छौं । नेपाललाई पर्वतीय पर्यटनको प्रशिक्षण हबको रुपमा विकास गर्ने लक्ष्य छ । सो लक्ष्य पुरा गर्ने गरि काम गछौं भने अर्को प्रशिक्षणहरुलाई क्रमश सुधार गर्दै अझ गुणस्तरीय र प्रभावकारी बनाउँदै जान्छौं ।


थप समाचार

भूकम्पमा 'भाग्यले बाँचेकाहरु’ भेट्दा बेलायती सांसद भावुक

  • 44 minutes ago
भूकम्पमा 'भाग्यले बाँचेकाहरु’ भेट्दा बेलायती सांसद भावुक

भूकम्पमा परेर चमत्कारिक रुपमा बाँचेका नेपालीहरुको कथामा बनेको चर्चित वृत्तचित्र फिल्म ‘भाग्यले बाँचेकाहरु’का पात्रहरुलाई प्रत्यक्ष रुपमा भेटेका सांसद गेथिन्स उनीहरुको कथा सुनेर भावुक बनेका हुन् ।

उपराष्ट्रपति पुनले गरे ‘रक्सी र बाँसको शहर’को भ्रमण

  • 5 hours ago
उपराष्ट्रपति पुनले गरे ‘रक्सी र बाँसको शहर’को भ्रमण

काठमाडौँ । चीन भ्रमणमा रहेका उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुनले सिचुवान प्रान्तको यिपिन क्षेत्रको भ्रमण गरेका छन् । उनले आज विभिन्न विश्वविद्यालय, मोबाइल उत्पादक कम्पनीको अवलोकन भ्रमण गरे । यिपिन प

आरुघाट बजारको मुअब्जा २५ लाखसम्म दिनुपर्ने माग

  • 5 hours ago
आरुघाट बजारको मुअब्जा २५ लाखसम्म दिनुपर्ने माग

गोरखा । राष्ट्रिय गौरवको आयोजनाका रूपमा निर्माण गर्न लागिएको बूढीगण्डकी जलाशययुक्त आयोजनाको डुबान क्षेत्रका प्रभावितले आरुघाट बजारको मुअब्जा निर्धारण गर्दा प्रतिआना रु २५ लाख सम्म दिइनुपर्ने माग गरेका



भिडियो

प्रेम र यौन

लिलाममा कुमारीत्वः विश्वका चर्चित मोडलको वास्तविकता !

लिलाममा कुमारीत्वः विश्वका चर्चित मोडलको वास्तविकता !

एजेन्सी । जुन कुनै महिलाको लागि निकै अमूल्य र महत्वपूर्ण चीज हो । कुनै पनि नारी आफ्नो कुमारीत्वको विषयमा कमजोर हुँदैनन् । जुन उनीहरुको व्यक्तित्वको साख पनि हो ।

जीवनशैली/स्वास्थ्य

बुढी औलाले बताउँछ तपाईको स्वभाव

बुढी औलाले बताउँछ तपाईको स्वभाव

एजेन्सी । आजभोलि इन्टरनेटमा मानिसहरु आफ्नो व्यक्तित्व जान्नको लागि निकै उत्सुक हुने गरेको पाइन्छ । र धेरैलाई आफ्नो शरिरका अंगहरुको बनावटको आधारमा आफ्नो बारेमा जान्न मन पनि लाग्छ ।

विचित्र विश्व

१३ बर्षमै फेसबुकमा लभ परेपछि यो तनाव !

१३ बर्षमै फेसबुकमा लभ परेपछि यो तनाव !

काठमाडौं । काठमाडौंको एक निजी विद्यालयमा कक्षा ८ मा अध्ययनरत एक छात्रा सहपाठीसँग प्रेम सम्बन्धमा परिन्। उनीहरू मोबाइलबाट लुकिछिपी फेसबुकमार्फत अन्तरंग कुराकानी गर्न थाले। फेसबुक च्याटबाटै उनीहरूको सम्बन्ध गहिरिँदै गयो । छात्रले प्रेमिकालाई अन्तरंग दृश्य पठाउन बारम्बार अनुरोध गर्न थाले ।