थाइरोइड हर्मोनमा गढबढी आए गलगाँड ! यस्ता छन् कारण, लक्षण र रोकथाम तथा उपचार

Education Park

गलगाँडलाई सामान्यतया थाइरोइड पनि भन्ने गरिन्छ, जो सास फेर्ने नलीको बाहिरपट्टी हुन्छ । पुतली आकारमा हुने गलगाँडले थाइरोइड नामक हर्मोन उत्पादन गर्छ । सामान्यतया हर्मोनको मात्रामा गडबडी आएर ग्रन्थी फुल्नुलाई गलगाँड भनिन्छ ।

 

थाइरोइडमा विभिन्न गाँठागुठी देखिन सक्छन्, हर्मोनमा आउने सामान्य परिवर्तनका कारण यस्तो हुन्छ । यिनीहरुमध्ये करिब पाँच प्रतिशत मात्रै पछि गएर क्यान्सरका कारण बन्छन् । पुरुषको तुलनामा महिलामा गलगाँडको समस्या बढी देखा पर्छ । 

 

किशोरावास्थामा हर्मोनमा अत्यधिक बृद्धि हुने गर्नाले यो वेला गलगाँडको समस्या देखिन्छ । तर, निश्चित उमेरपछि यो विस्तारै आफै निको हुन्छ ।

 

कारणः

– थाइरोइड ग्रन्थीले थाइरोइड हर्मोन आवश्यकता भन्दा बढी उत्पादन गरेमा घाँटीमा डल्लो देखापर्छ । थाइरोइडले उत्पादन गर्ने टिथ्री टिफोर नामक हर्मोन अत्यधिक बृद्धि हुँदा गलगाँड हुनेगर्छ । जसलाई चिकित्सकीय भाषामा हाइपर थाइराडिजम भनिन्छ ।

 

– शरीरमा आयोडिनको कमीका कारण थाइरोइड हुने गर्छ । यसबाहेक टिएसएच नामक हर्मोनको अत्यधिक वृद्धिबाट समेत यो समस्या देखिन्छ । यसलाई हाइपोथाइराडिजम भनिन्छ ।

 

– थाइरोइडमा पलाउने ट्युमरबाट गलगाँड हुनेगर्छ । अनावश्यक रुपमा यसरी पलाउने गिर्खा क्यान्सर र विनाय गरी दुई किसिमका हुन्छन् । विनाय पानीका फोका हुन्, जसबाट क्यान्सर हुँदैन ।

 

लक्षणः 

– गलगाँड हुँदा सामान्यतया घाँटीमा गाँड देखापर्छ । हेर्दा प्रस्ट देखिने यस्तो गिर्खा ठूलो हुँदै गएमा विभिन्न समस्या देखा पर्न थाल्छ ।

 

– स्वरमा समस्या देखापर्नु, विभिन्न ग्रन्थीमा समस्या देखिनु, मानिस दुब्लाएर जानु, पसिना आउनु, मुटुको धड्कन बढ्नु, रक्तचाप बृद्धि, भोक लाग्नु तथा खाना बढी खान मन लागेपनि नपच्ने जस्ता लक्षण देखिन्छन् ।

 

रोकथाम तथा उपचारः

– गलगाँड हुनुको मुख्य कारण आयोडिनको कमी हो । त्यसैले आयोडिन खानुपर्छ ।

– न्युक्लियर र रेडिएशनको सम्पर्कमा रहने मानिसलाई थाइरोइडको समस्या हुने भएकाले एक्सरे, रेडियो वा लाइट आदिमा काम गर्ने मानिसले ध्यान दिनुपर्छ ।

– रगतको जाँच, भिडियो एक्सरे, रेडियो एक्टिभ विधिबाट गरिने थाइरोइड स्क्यान, सिटी स्क्यान तथा एमआरआई विधिबाट गलगाँड कुन अवस्थामा छ भन्ने पत्ता लगाउन सकिन्छ । 

– सामान्यतया एक सेन्टिमिटर भन्दा मूनिका गिर्खाले खासै असर गर्दैन । करिब ६ महिानदेखि एक वर्षको अन्तरालमा गिर्खा बढेको पत्ता लगाउन जाँच गर्नुपर्ने हुन्छ ।

–औषधिको प्रयोगले गलगाँड निको पार्न सकिन्छ । ट्युमरको उपचार शल्यक्रियाको माध्यमबाट गर्न सकिन्छ ।

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


थप समाचार

एक अर्वपति जसले नेपालबाट व्यापार सुरु गरेका थिए

  • 5 minutes ago
एक अर्वपति जसले नेपालबाट व्यापार सुरु गरेका थिए

एजेन्सी । राज कुन्द्रा देश विदेशमा कहलिएका व्यक्ति हुन् । तर, भारतमा उनलाई धेरैले बिजनेशम्यान भन्दा पनि शिल्पा सेट्टीको पतिको रुपमा परिचीत छन् । विश्वभर उनको बिजनेश फैलिएको छ । राज कुन्द्राले नेपालमा

फुटबल र पढाईमा उत्तिकै अब्बल थिए यी चर्चित खेलाडीहरु

  • 9 minutes ago
फुटबल र पढाईमा उत्तिकै अब्बल थिए यी चर्चित खेलाडीहरु

विश्वमा सबै भन्दा लोकप्रिय र धेरै रुचाइने खेल फुटबल नै हो । फुटबल नै एक त्यस्तो खेल हो जसकोे बारे मा धेरैले चासो राख्ने गर्छन् ।

फूल टिपेको निहुँमा वडाअध्यक्षद्वारा कुटिएका बालक घाइते

  • 10 minutes ago
फूल टिपेको निहुँमा वडाअध्यक्षद्वारा कुटिएका बालक घाइते

नारायणपुर । दाङको घोराही उपमहानगरपालिका–४ का वडाअध्यक्ष भीमबहादुर सार्कीले एक बालकलाई कुटपिट गरेको छ ।



प्रेम र यौन

यौन शिक्षा– यस्तो बेलामा यौन सम्बन्ध नराखौं !

यौन शिक्षा– यस्तो बेलामा यौन सम्बन्ध नराखौं !

कस्तो अवस्थामा यौन सम्पर्क गर्ने र कस्तो अवस्थामा नगर्ने भन्ने आ–आफ्नै धारणा, तर्क सुनिन्छ । कतिपय अवस्थामा यौन सम्पर्क गर्नै हुन्न । महिलाले आफ्नो शिशुलाई स्तनपान गराईरहेको समयमा शिशुसँग रमाइरहेका हुन्छन् ।

जीवनशैली/स्वास्थ्य

एक अर्वपति जसले नेपालबाट व्यापार सुरु गरेका थिए

एक अर्वपति जसले नेपालबाट व्यापार सुरु गरेका थिए

एजेन्सी । राज कुन्द्रा देश विदेशमा कहलिएका व्यक्ति हुन् । तर, भारतमा उनलाई धेरैले बिजनेशम्यान भन्दा पनि शिल्पा सेट्टीको पतिको रुपमा परिचीत छन् । विश्वभर उनको बिजनेश फैलिएको छ । राज कुन्द्राले नेपालमा शल बेचेर आफ्नो बिजनेशको सूरुवात गरेका थिए ।

विचित्र विश्व

कति छ प्रियंका गान्धीको सम्पत्ति ?

कति छ प्रियंका गान्धीको सम्पत्ति ?

एजेन्सी । पछिल्लो समय भारतीय राजनीतिमा प्रियंका गान्धीको नाम चर्चामा रहेका छन् । मिडिया रिपोर्टका अनुसार उनी भारतीय काँग्रेस पार्टीको अध्यक्षका लागि पनि दाबेदारी प्रस्तुत गर्न लागि परेकी छिन् ।