काठमाडौंको मेयर हुँदै प्रधानमन्त्री भएरै देखाउँछु

तस्वीर- राधेश्याम तिमल्सिना

करिब ३२ वर्ष सरकारी सेवामा विताएर पूर्व सचिव किशोर थापा अहिले साझा पार्टीमा आवद्ध भएका छन् । इञ्जिनियरिङ पृष्ठभूमीका थापाले साझा पार्टीको तर्फबाट काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयरमा उम्मेदवारी घोषणा गरेका छन् । उनले देशको विकास हुन नसक्नुमा राजनीतिज्ञ भन्दा पनि कर्मचारीतन्त्र र बुद्धीजीवीहरुको बढी भूमिका रहेको तर्क गरेका छन् । थापासँग नेपालीपत्र डटकमका लागि उद्धव थापाज्ञानेन्द्र पौडेलले गरेको कुराकानी :

 

लामो समय राष्ट्र सेवामा समर्पित हुनुभएको तपाईं अवकासपछि आरामदायी जीवन बिताउने बेलामा राजनीतिक दौडधुपमा लाग्नुभएको छ ? सरकारी पदहरुमा बसेर काम गर्दाका उपलब्धी पर्याप्त भएनन् ?


मैले ३२ वर्ष राष्ट्र सेवामा बिताँउदा धेरै कामहरु गर्न पाएँ तर, कतिपय कामहरु चाहीँ गर्न पाइन । किनभने म राजनीतिक नेतृत्वको अन्तर्गत रहेर उहाँहरुको नीति र निर्देशनमा मानेर काम गर्नुपथ्र्यो । आफुले चाहेको काम आफ्नो हिसाबले गर्न सकिँदैनथ्यो । त्यसमा पनि विगत २५ वर्षदेखि राजनीतिक अस्थिरता रह्यो । त्यसबेला राजनीतिक नेतृत्व नै धरमराएको जस्तो देखियो । उहाँहरुले देशलाई स्पष्ट दिशा दिन नसकेको मैले प्रत्यक्ष देखेँ । मैले त्यो अवधिमा धेरै दलका मन्त्री, नेता र कार्यकर्ताहरुसँग काम गरेँ । उहाँहरुले काम गर्न खोज्दाखोज्दै पनि काम गर्न सक्नुभएन । त्यसका विभिन्न कारणहरु छन् । त्यसबिचमा देश एउटा ठूलो द्वन्दमा फस्यो । अहिले त्यो अवस्थाबाट पार पाइसकेका छौं । मैले केही समय प्राविधिक कर्मचारी र केही समय प्रशासकको रुपमा देशलाई धेरै योगदान दिन सकेको रहेनछु । त्यो अवधिमा मेरो धेरै पदोन्नती भयो । इन्जिनियरबाट सचिवसम्म भए । मेरो आर्थिक अवस्थामा पनि प्रगति भयो तर देशको उन्नती भएन । देशका आम नागरिकहरु गरिब, दयनीय र पिछडिएको स्थितिमा भएको बेलामा म मात्रै धनी भएर, मेरो मात्रै उन्नती भएर, म मात्रै ठूलो घरमा बसेर महङ्गो गाडीमा चढ्नु निरर्थक लागेको हुनाले अब यो देश बनाउने अभियानमा म पनि लाग्नुपर्छ ताकी मैले अरुलाई दोष दिनु नपरोस भनेर राजनीतिमा लागेको हुँ ।


३२ वर्ष सरकारी सेवामा रहँदा केही वर्ष सचिवको रुपमा पनि काम गर्नुभयो । त्यसबेला धेरैजना मन्त्रीहरुसँग नजिकै रहेर काम गर्नुभयो । देश विकास र समृद्धिप्रति उहाँहरुमा कत्तिको स्पष्ट भिजन पाउनुभयो ?


धेरैजसो मन्त्रीहरु सुरुमा आँउदा देश बनाउन भनेरै आउनुहुन्थ्यो । धेरै दलका मन्त्रीहरुमा त्यो भावना पनि थियो तर रहँदा बस्दा उहाँहरु त्यो भावनाबाट बिचलित भएको र ध्यान अन्तै गएको मैले पाए । र, अर्को अनौठो कुरा चाहीँ उहाँहरु त देशको मन्त्री हो तर, आफुलाई आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रको जिल्लाको मन्त्रीको रुपमा मात्रै आफुलाई प्रस्तुत गर्नुभयो । उहाँहरुसँग मेरो द्वन्द्व पनि त्यसै कारणले हो ।


म सचिव हुँदा मैले पुरै देशलाई ध्यानमा राखेर काम गर्नुपथ्र्यो तर मन्त्रीज्युहरु आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रबाट माथि उठ्नै नसक्ने अवस्थामा चाहीँ मेरो उहाँहरुसँग द्वन्द हुन्थ्यो । यद्यपी, मैले अधिकांश मन्त्रीहरुसँग मिलेरै काम गरे । उहाँहरु जुन निर्वाचन क्षेत्रबाट आउनुभएको हो त्यस क्षेत्रले अलि बढी महत्व पाउनु स्वभाविक हो । तर, मन्त्रीले पुरै देशलाई वेवास्ता गरेर निर्वाचन क्षेत्रलाई मात्रै ध्यान दिनु हुँदैन ।


तपाईले त स्थापित दलहरुमा नै ठाउँ खोजेको भए पनि निकै उच्चस्तरको जिम्मेवारी पाउनुहुन्थ्यो किन नयाँ पार्टी खोल्नेतिर लाग्नुभयो ?


अहिलेका स्थापित दलहरुमा गएको भए व्यक्तिगत रुपमा मेरो निकै उन्नति हुन्थ्यो । मैले ठूलै पद पनि पाउथे होला तर त्यसरी देशको उन्नती हुन्छ भन्नेमा मेरो विश्वास छैन् ।


त्यसोभए अहिले भएका कुनै पनि राजनीतिक दलहरु काम लाग्ने छैनन् ?


म त्यसो भन्दिन । अहिलेका राजनीतिक दलहरुले देशको राजनीतिक परिवर्तनमा ठूलो भूमिका निर्वाह गर्नुभएको छ । त्यसको जति नै तारिफ गरे पनि कमै हुन्छ । ती दलका नेताहरुले पनि आफ्नो व्यक्तिगत जीवन छोडेर, परिवार छोडेर जेल बसेर परिवर्तन ल्याउनुभएको छ । त्यो त ठूलो योगदान हो नि । अब भने जुन उद्धेश्यले ती दलहरु स्थापना भएका थिए त्यो त पुरा भयो । हामी चाहीँ अब नयाँ उद्धेश्यको साथमा अगाडी आएका छौं


भनेपछि पुराना राजनीतिक दलहरु ‘आउटडेटेड’ भए ?


उहाँहरुको जमाना अब सकियो जस्तो लाग्छ मलाई । अब चाहीँ नयाँ पुस्ताले नयाँ सोचको साथ देशको विकास र समृद्धि अगाडी लैजाने बेला भयो । उहाँहरुले राजनीतिक रुपमा यो देशलाई यो अवस्थमा ल्याइपु¥याउनुभयो । त्यसको चाही कदर गर्नुपर्छ ।


ती राजनीतिक दलमा एउटा पुस्ताको जमाना पो सकियो होला त, युवा पुस्ता पनि त उत्तिकै रुपमा नेतृत्वमा आइरहेको छ नि ? उनीहरुले बोकेको राजनीतिक दर्शन नै अब काम छैन भन्ने तपाईंहरुको निष्कर्ष हो ?


पार्टी त आउटडेटेड हुँदैन । पार्टीमा पनि पुरानो पात झर्ने नयाँ पालुवा आउने त भइरहन्छ । तर, पुरानो पार्टीले आँफुलाई पुर्नसंरचना गर्नुपर्ने हुन्छ । तर, त्यस्तो होला जस्तो देखिदैन । मैले उनीहरुले आफूलाई पुर्नसंरचित गनर्छक कि भन्ने आशा गरेको पनि हो । तर त्यसो भएको छैन् । त्यसको उदाहरण के हो भने, उहाँहरुलको दलमा रहेका युवाहरुको जुन आवाज छ त्यसको सुनुवाई भएको मैले पाइन । मैले धेरै आदर गर्ने युवा नेताहरु ती दलहरुमा हुनुहुन्छ तर उहाँहरु एकदमै ‘सप्रेस्ड’ अवस्थामा हुनुहुन्छ ।


नेपालको विकास नहुनुमा राजनीतिक नेतृत्वले कर्मचारीलाई दोष लगाउँछन र कर्मचारीले राजनीतिज्ञलाई दोषि देखाउँछन् । तपाईको बुझाइमा चाहीँ दोषि को हो ?


अब यो दोष त हामी सबैले लिनुपर्छ । कर्मचारीले पनि लिनुपर्छ, बुद्धिजीवीले पनि लिनुपर्छ राजनीतिक नेतृत्वले पनि लिनुपर्छ । तर, मैले हेर्दा धेरै दोष चाही बुद्धिजीवीहरुको छ, जसमा कर्मचारीहरु पनि पर्छन । बढी दोष कर्मचारीको छ । भागबण्डाको कूसंस्कार विकास गर्नमा राजनीतिक नेतृत्व भन्दा पनि बढी पढे लेखेका प्राध्यापक, डाक्टर, इन्जिनियर, वकिल जस्ता बुद्धिजीवी वर्गको भूमिका धेरै छ ।


देशको विकासको लागि राजनीतिक दलहरुमात्रै सुध्रिएर हुँदैन कर्मचारीतन्त्रमा नै व्यापाक सुधार आवश्यक छ ?


कर्मचारीतन्त्रमा मात्रै होइन, यो सँगसँगै नागरिक समाज छ जसलाई हामी ‘एलिट क्लास’ अर्थात प्रबुद्ध वर्ग भन्छौं । प्राध्यापक, डाक्टर, इञ्जिनियर, वकिल लगायतका सबैले असली लोकतन्त्रमा विश्वास गर्नुपर्यो । प्रतिस्पर्धामा विश्वास गर्नपर्यो । आफ्नो लागि भन्दा पनि देशको लागि सोच्नुपर्यो ।


नेपालका पुराना राजनीतिक दलहरुले कहाँ कमजोरी गरे ? कहाँनेर चुके उनीहरु ?


२०६२–०६३ को आन्दोलन सफल भएपछि समृद्धिको एजेण्डामा अघि बढ्नुपर्ने हो । अरु एजेण्डामा अलमलिएर बस्नुपर्ने थिएन । अहिले पनि अनावश्यक राजनीतिक एजेण्डामै रुमल्लिरहेका छौं । अहिलेको राजनीतिक एजेण्डा वास्तविक हो कि बनाइएको हो मलाई थाहा छैन् । यो उहाँहरुले नै बुझ्नुहुन्छ । अब यस्ता राजनीतिक एजेण्डामा देश अलमलिन सक्दैन् । नयाँ पुस्ता अल्मलिन सक्दैन् । अब हामी शान्ति, समृद्धि र विकासको एजेण्डामा अघि बढ्ने हो । उहाँहरु पनि यसमा अघि बढ्छन भने जनताले उहाँहरुलाई पत्याँउदै जान्छन् । उहाँहरु पनि नविकरण हुँदै जानुहुन्छ । नयाँ पुस्ताको नेतृत्व स्थापित हुँदै जान्छ यदि जानुभएन भने चाहीँ अरु राजनीतिक शक्ति वैकल्पिक शक्तिलाई नै जनताले अगाडि ल्याँउछन् ।


अहिलेको राजनीतिक परिस्थितिलाई वेवास्ता गरेर अघि बढ्न सकिन्छ र ?


सकिँदैन । राजनीतिक परिस्थितिलाई हामीले व्यवस्थापन गर्ने हो । त्यसलाई उल्झाइरहने र आगोमा घिउ थपिरहने त गर्नुहुन्न । सबै त्यही उल्झनमा लागिरहनु हुन्न । किनभने विगत ६० वर्षदेखि सबैजना त्यही राजनीतिक एजेण्डामा लागिरहे । डाक्टर, इन्जिनियर, वकिल किसान मजदुर सारा त्यसैमा लागे । कर्मचारी समेत लागे । अब चाहीँ सबैले आफ्नो काम गर्नुपर्छ । अब हामी समृद्धितर्फ लाग्नैपर्छ ।


अहिले संविधान कार्यन्वयको चरणमा छ । केही राजनीतिक दलहरु यो संविधान पूर्ण छैन यसलाई संसोधन गर्नुपर्छ भनिरहेका छन् । केही चाहीँ अहिले संसोधन आवश्यक छैन कार्यन्वयनमा ध्यान दिनुपर्छ भनिरहेका छन । संविधानप्रतिको तपाईंहरुको धारणा चाहीँ के हो ?


तत्कालिन संविधान सभाले संविधान बनाएपछि अहिले व्यवस्थापिका संसदमा रुपानतरण भएको छ । संविधानसँग उठेको छलफल त्यही व्यवस्थापिका संसदमा नै हुनुपर्छ । कुनै अध्यारो कोठामा वा देश बाहिर गरिने छलफल र सम्झौता हामी मान्दैनौ । जनताको सर्वोच्च संस्था संसदमा गएर ती िविषयको छिनोफानो हुनुपर्छ । प्रक्रियागत रुपमा निर्णयहरु हुनुपर्यो । त्यहाँ भएका कुरा हामी स्वीकार्छौ तर बाहिरबाट गरिएका कुनै बलजफ्ती हामीलाई मान्य हुनेछैन् ।


हाम्रो संविधान धेरै लोकतान्त्रिक र समावेशी छ । यसको अक्षरश पालना गर्न समय लाग्छ । अरु देशको संविधान पूर्ण रुपमा कार्यन्वयन हुन दशौं बिसौं वर्ष लागेको छ । त्यसकारण हामी अहिल्यै आत्तिनुपर्ने छैन । तर, संविधान लागु हुनै नदिइकन विरोध गर्ने, प्रावधान हटाउने कुरा ठिक होइन । सडक बाट यस्ता विषयको निर्णय हुन सक्दैन । आफ्नो एजेण्डामा संसदमा लडाइँ गर्ने हो । लोकतन्त्र भनेको नै त्यही हो । हामी पद्धतिमा विश्वास गर्ने हुनाले संसद भन्दा बाहिर गरिने कुनै निर्णयहरु साझा पार्टीलाई मान्य हुनेछैन् ।


तपाईंहरुको पार्टी घोषणाको तयारी कहाँ पुग्यो ?


हाम्रो पार्टीको संरचना तलदेखी माथि उठ्ने खालको छ । त्यसैले तलदेखी संगठन निर्माण हुँदै माथी आउन समय लागेको हो । कार्यलय निर्माण हुँदैछ । पार्टीको सफ्ट लञ्चको तयारी पनि हुँदैछ । यी सबै काम छिट्टै सम्पन्न गरेर पार्टीको घोषणा गर्नेछौं ।


शहरमा र केही सम्पन्नहरु माझ चिनिएका केही व्यक्ति तपाईंहरुको पार्टीमा संलग्न हुनुहुन्छ । तपाईंहरुको राजनीतिक इतिहास छैन । लामो राजनीतिक आन्दोलनबाट स्थापित भएका पार्टीहरुको माझमा कसरी स्थापित हुन सक्छौं भन्ने योजना छ ?


हामीले उहाँहरुलेभन्दा धेरै कम मात्रै राजनीति बुझ्छौं । हामी चाहिनेभन्दा बढी राजनीति बुझ्न पनि चाहदैनौं । हाम्रो देशलाई चाहिनेभन्दा बढी राजनीति बुझेको मान्छे आवश्यक रहेनछ भन्ने प्रमाणित भइसकेको छ । हामी हाम्रो काम गर्न जान्दछौं । त्यसैले हाम्रो विधामा सफलता बाँड्न चहान्छौं । जस्तो कि, मेरो विज्ञता भनेको इञ्जिनियरिङमा हो र मैले यही विज्ञता जनतासँग सेयर गर्ने हो ।


काम गर्न पनि त कुनै ठाउँ चाहियो, त्यो ठाउँमा पुग्न जनताको साथ चाहियो । राजनीतिक परिचय नभएको, सीमित घेरामा रहेको मान्छेलाई मतदाताले चिन्नुप¥यो, विश्वास गर्नुप¥यो नि, होइन ?
मैले आफ्नो विधामा काम गर्दा गाउँ–गाउँ पुगेको छु । मैले नेपालको समाज बुझेको छु । त्यतिबेला उहाँहरुले मलाई एउटा कर्मचारीको रुपमा चिन्नुहुन्थ्यो । त्यहाँका मानिसहरुसँग अहिले हामी परिचित छौं । उहाँहरुले हाम्रो काम देखिसक्नुभएको छ । अब उहाँहरुले मुल्याङ्कन गर्नुहुन्छ । हामी त्यति अपरिचित होइनौं ।


निर्वाचन सम्मुखमा छ तपाईंहरु बल्ल पार्टी घोषणाको तयारीमा हुनुहुन्छ । संगठन बनिसकेको छैन । यस्तो अवस्थामा स्थानीय तहको निर्वाचनमा तपाईंहरुको सहभागिता उपस्थितिको लागि मात्रै हुने भो होइन ?


हाम्रो पार्टीको समर्थनमा मैले काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयर पदमा उम्मेद्वारी दिने निर्णय गरेको छु । यो निर्वाचनमार्फत हामी जनतामाझ पुग्छौं र नेपालको वैकल्पिक राजनीतिक शक्ति कस्तो हुन्छ भन्ने एउटा झलक हामी देखाउँछौं ।


स्थानीय तहको निर्वाचनमा तपाईंहरुको प्रमुख प्रतिस्पर्धि शक्ति हुन हो ?


हाम्रो मुख्य प्रतिस्पर्धी पुराना राजनीतिक दलहरु नै हुन् । हामीले उहाँहरुलाई पुरै विस्थापित गर्ने अवस्था त छैन । तर उहाँहरुलाई दवाव भने सिर्जना भइसकेको छ । मेरो उम्मेद्वारीले उहाँहरुलाई पनि मेरो स्तरको व्यक्तिलाई उम्मेद्वार बनाउन दवाव पर्छ । त्यो राम्रो पनि हो ।

 


त्यसोभए, जीत निश्चित छैन भन्ने जानेरै निर्वाचनमा सहभागि हुन लागिएको हो ?


होइन । मैले जीवनमा हार्न जानेको छैन र यो विशेष परीक्षामा पनि हार्दिन भन्ने विश्वास छ । यसमा अत्याधिक मतदाताको मतले जित्नेछु । शहरका कुनाकाप्चाबाट जुन प्रतिक्रिया आएको छ त्यसैले चुनाव जित्ने आधार देखिइसक्यो । हामी विल्कुल नयाँ ढंगबाट चुनाव प्रचार गरेर साँच्चै हामी नै नयाँ शक्ति हौं भन्ने कुरा जनतालाई बुझाउँछौं ।


तपाईंहरुको चुनावी प्रचारका कार्यक्रमहरु अरुभन्दा कसरी फरक हुन्छ ?


हामी तडकभडक गर्दैनौं । पर्चा, ब्यानर, भिडभाड गर्दैनौं । अहिलेका उपलब्ध सूचना प्रविधिको अत्याधिक प्रयोग गर्छौं । सकेसम्म कम खर्चमा चुनावमा सहभागी हुने हाम्रो लक्ष्य छ ।


काठमाडौंमा जन्मिनुभयो यही हुर्किनुभयो । सरकारी सेवामा रहँदा पनि लामो समय काठमाडौंमै रहनुभयो । तपाईको परिकल्पनाको काठमाडौं महानगरपालिका चाहीँ कस्तो हो ?


सबै वर्गका मानिसहरु अटाउन सक्ने, यो मेरो शहर हो भनेर सबै नागरिकहरुले गर्व गर्न सक्ने, अन्तर्राष्ट्रिय जगतमा पनि काठमाडौं भनेको एउटा राम्रो पर्यटकीय र साँस्कृतिक शहर हो त्यहाँ जीवनमा एकपटक पुग्नैपर्छ भन्ने महानगरपालिका काठमाडौलाई बनाउन सकिन्छ ।


काठमाडौंको मेयरमा जित्नुभयो भने तपाईको प्राथमिकताका पाँच काम के हुनेछन् ?


पहिलो काम चाहीँ वातावरणीय प्रदुषण न्यूनीकरण गर्छौ । यो काम केही हप्तामा नै गर्न सकिन्छ । दोस्रो, काठमाडौंको सार्वजनिक यातायातको समस्या समाधान गर्ने । निजी क्षेत्रलाई समेत समाभागी गराएर, उनीहरुको मन जितेर सडक र सवारी सुधारको काम गर्छौ । तेस्रो, काठमाडौंमा रहेका नदीनाला, ढुङ्गेधारा, पोखरीहरु र अरु सम्पदाको सरसफाई र स्वच्छता कायम गरी सहरलाई सराभरा बनाउने । चौंथो, बालबालिका, अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरु, जेष्ठ नागरिक र तेस्रो लिङ्गी जस्ता विशेष समुहहरुलाई सहज हुने गरी पूर्वाधार र सेवाको विकास गर्ने र पाँचौ, धार्मिक र साँस्कृतिक सम्पदाहरुको स्वच्छता र पवित्रता कायम गरी धार्मिक र आध्यात्मिक आनन्दको वातावरण कायम गर्ने । यी ५ वटै काम केही समयमा नै गर्न सकिने काम हुन । दीर्घकालिन रुपमा गर्न सकिने कामहरुको योजना बनाउँदैछौं ।


विश्वव्यापी रुपमा महानगरपालिकाको अवधारणा अनुरुप नेपालका महानगरको संरचना बनेकै छैन । यस्तो अवस्थामा तपाइँले भनेका काम छोटो समयमा गर्न सकिएला र ?


अरु उम्मेदवारलाई भन्दा मलाई लड्न सजिलो छ । म त त्यो तहमा बसेर काम गरेको छु । कस्तो व्यवहार हुन्छ त्यो देखेको छु । म मेयर भइसकेपछि त उहाँहरुको भाषा बुझ्छु नि । संविधानले स्थानीय निकायलाई दिएको अधिकार त हामी राख्छौं । त्यसमा त कसैले हस्तक्षेप गर्न सक्दैन् । काम गर्न त नेपालमा जटिलता र चुनौती छन् । त्यसैले त विगतमा काम हुन नसकेको हो नि । ती चुनौतीलाई चिर्न सक्नु भन्ने विश्वास म सँग छ । मैले नेपाल सरकारको नीतिगत तहमै बसेर जे जति काम गर्न सकेँ त्यँहीबाट यो विश्वास आएको हो । शहरी विकास परियोजनाको आयोजना प्रमुख भएर काम गरेको अनुभव पनि मसँग छ ।


तपाईले शहरी विकास मन्त्रालयको सचिवको रुपमा पनि केही वर्ष काम गर्नुभयो । त्यसबेला काठमाडौंको सुधारको लागि गर्नुभएको देखिने काम के छन ? अथवा, सुधार गर्न नसक्नुको जिम्मेवारी लिनुहुन्छ कि लिनुहुन्न ?


त्यसको जिम्मेवारी लिन्छु । सबैले असम्भव भनेको सडक विस्तारको काम हामीले गरेर देखायौं । मेलम्ची खानेपानी आयोजना भताभुङ्ग हुन लागेको थियो त्यसलाई हामीले ट्रयाकमा ल्याएर अहिले अन्तिम चरणमा पुगेको छ । नदिनाला सफाइको काम सुरु गर्यौं । एउटा सानो नमुनाको रुपमा नारायण चौरमा पार्क बनाएका छौं ।


त्यतिखेर तपाईले २०७३ बैशाख १ गते नै मेलम्चीको पानी काठमाडौंमा आइसक्छ भन्नुभएको थियो । तर, अहिलेसम्म आएन ?


२०७३ बैशाख १ गतेको लक्ष्य हावादारी थिएन । धेरै क्याल्कुलेसन गरेरै त्यो लक्ष्य निर्धारण गरिएको थियो । २०७२ वैशाखमा भूकम्प आयो । त्यसपछिको नाकाबन्दीको कारणले त्यो आयोजना झन्डै डेढ वर्ष पछाडि धकेलियो । यद्यपी ती आयोजनामा कुनै संरचना भत्किएन । यसले काममा चाहीँ ढिला बनायो । यदि, त्यसरी अवरोध नभएको भए मेलम्चीको पानी काठमाडौं आइसक्थ्यो । जुनुसकै कारणले लक्ष्य पुरा नभएको भए पनि मैले सार्वजनिक रुपमै क्षमा याचना गरिसकेको छु ।

 


तपाई यस्तो भिजन भएको मान्छे, नीति निर्माण तहमा बसेर काम गरिसकेको मान्छेले संसदीय निर्वाचनमा सहभागी भएर मन्त्री÷प्रधानमन्त्रीको लक्ष्य राख्नुपर्ने हो । किन, मेयरको रुपमा काठमाडौंको साँघुरो घेरामा सीमित हुनु लाग्नुभएको ?


हाम्रो पार्टीको सिद्धान्त नै तलबाट उठेर जाने छ । हामी हावामा तैरिन चाहँदैनौं । हामी जनस्तरबाट उठ्दैउठ्दै माथि जान्छौं । मलाई के विश्वास छ भने म मेयर भएर पाँच वर्ष काठमाडौंको नेतृत्व गरेपछि भोलि प्रधानमन्त्री वा राष्ट्रपति हुनको लागि पनि योग्य हुनेछु । यस्तो उदाहरणहरु संसारको धेरै देशमा देखिन्छन् । शहरको मेयर भएर त्यो देशको प्रधानमन्त्री भएको वा राष्ट्रपति भएको प्रशस्त उदाहरण छन् । यहाँ पनि त्यो गरेर देखाँउछु ।


तपाइँहरुले भन्नुभएको साझा पार्टीको सिद्धान्त के हो भन्ने अहिलेसम्म स्पष्ट छैन । स्पष्ट मार्गदर्शक सिद्धान्त नभएको कति समय टिक्ला र भन्ने पनि धेरै छन नि ?


तपाईले भन्न खोज्नुभएको वादको कुरा हो । कुनै वादमा विश्वास गरेर अघि बढेका पार्टीहरुले यो मुलुक कति बनाउन सके ? वादले मात्रै त मुलुक विकास हुँदैन । यद्यपी ती वाद आफैमा खराब होइन । तर वाद मात्रै समातेर हुँदैन् । अरु देशमा पनि वादले मात्रै विकास भएका छैन । स्पष्ट भिजन, स्पष्ट कार्ययोजना र जनताको प्रयासले नै देशको विकास हुने हो । नेताहरुले नेतृत्व गर्ने र आमजनताले सहयोग गरेर देश विकास हुने हो । वाद राम्रो हुँदैमा नराम्रो हुँदैमा देश विकासमा त्यसले असर पार्दैन । हामीले अब पद्धतिमा विश्वास गर्ने हो । पद्धतिमा आधारित, विवेकमा आधारित र इमानमा आधारित राजनीति गर्ने हो । त्यो गरेर देखाउन सकिन्छ भनेर नै हामीले पार्टी गठन गरेका हौं । लोकतन्त्र त सबैले विश्वास गरेको विषय हो । हामी सहभागितामा विश्वास गर्छौै । हामी लिबरल वेलफेयर इकोनोमी भन्छौं । त्यो भनेको चाहीँ उदार कल्याणकारी अर्थतन्त्रमा विश्वास गर्ने । जो पुँजीपतिहरु छन् उहाँहरुको पनि पुँजीमा वृद्धि हुँदै जाने, उहाँहरुले पनि निस्फिक्रीसँग लगानी गर्न पाउने र उहाँहरुले आर्जन गरेको सम्पत्तिको केही अंश तल्लो तहका जनता र बस्तिमा पुग्ने । त्यो हो हामीले भनेको लिबरल वेलफेयर इकोनोमी ।


सिद्धान्त जस्तोसुकै ल्याए पनि मतदाता चाहीँ खाजाको मेन्यू हेरेर अन्तिममा मःमः रोज्ने खालका छन भनेर रविन्द्रजीले भन्नुभयो । पूर्व सचिव रामेश्वर खनालले त मतदाताहरु पैसामा बिकिसके भन्नुभयो । यस्तो अवस्थामा सिद्धान्तले केही फरक पार्छ र ?


जनताले मेनु हेर्दा हामी त्यो मेनुको बारेमा सबै बताइदिन्छौं । किनकी, उहाँहरु मेन्यूको बारेका केही नबुझेर अन्तिममा मःमः अर्डर गर्नुपर्ने परिस्थिति नआओस् । मेन्यूमा भएका विभिन्न परिकारका बारेमा उहाँहरुलाई बताइदिने काम गर्छौ । त्यसमध्ये छान्ने नछान्ने त उहाँहरुको कुरा हो । तर, उहाँहरुलाई गुमराहमा राखेर मःमः मात्रै ठिक अरु सबै खत्तम भनेर झुक्याउनु ठिक होइन । अहिले त जनताको चेतनास्तर पनि बढेको छ । आजभन्दा ५० वर्ष पहिलेको जनता र अहिलेको जनताको स्तर त उही छैन् । अब उहाँहरु पनि सधैं मःमः मात्रै खाने कि अरु परिकार पनि छान्ने भन्नेमा स्पष्ट भइसक्नुभएको छ ।


पार्टी खोल्न र राजनीतिक कार्यक्रम सञ्चालन गर्न ठूलै रकमको जोहो गर्नुपर्छ । आफै पैसा हालेर राजनीतिक गतिविधि गर्नुहुन्छ कि केही वैकल्पिक उपायहरु सोच्नुभएको छ ?


हामी जनताको योगदानबाट नै चल्छौं । हाम्रो पार्टी नेपाली जनताको योगदानबाट र यसका समर्थकहरु सदस्यहरुबाट चल्छ । हामी राम्रो नेतामा दरियौं भने हामीलाई नेपाली जनताहरुले नै पाल्नेछन् । तर, यसको लागि चाहीँ हामीले राम्रो काम गरेर देखाउनुपर्छ । हाम्रो कामले जनताको स्तरमा सुधार आयो भने जनताले पाल्छन् ।


त्यो त दीर्घकालिन कुरा भयो । तत्कालको लागि कार्यलय स्थापना गर्नुपर्याे, संगठन विस्तारको काम गर्नुप¥यो । चुनाव आएको छ खर्च चाहियो । त्यसको व्यवस्थापन चाहीँ कसरी गर्दै हुनुहुन्छ ?

हाम्रा सदस्यहरुबाट हामीले उठाएका छौं । हाम्रो पार्टी पारदर्शी छ । हाम्रो आम्दानी खर्च सबैले हाम्रो कार्यलयमा आएर जुनसुकै बेला हेर्न सक्नुहुन्छ ।


धेरै पार्टीमा स्वास्र्थ समूहरुले खर्च गर्ने र पार्टीले पनि स्वार्थ समूहको हितमा मात्रै काम गर्ने देखियो । यस्तो स्वास्र्थ समूहले त जोसुकैलाई प्रभावमा पार्न खोजिहाल्छ नि होइन ?


हामी जो पायो त्यहीबाट चन्दा लिँदैनौं । हाम्रो पार्टिको सिद्धान्तबाट बाहिर जाँदैनौं । हामीलाई सहयोग गर्ने मानिसहरुको पृष्ठभूमी हेर्छाैं । उहाँहरु राम्रो पृष्ठभूमीको हुनुहुन्छ र उहाँहरुको सहयोगको कारणले हाम्रो नीतिगत निर्णयमा कुनै प्रभाव पर्दैन भन्ने कुरा स्पष्ट रुपमा राख्छौं । सहयोग नआए पनि हामीलाई कुनै फरक पर्दैन । हामी त साह्रै किफायति ढंगले पार्टी सञ्चालन गर्छौं । हामी विभिन्न पेशाबाट आएकोले हामी आफैं पनि चल्न सक्छौं ।

 

भिडियाेमा हेर्नुस विस्तृत कुराकानी 

 



Your Comment

Loading...

भिडियो


Related Post

मेयर र उपमेयरका आकांक्षी धेरै भएपछि एमालेले मतदानबाट उम्मेद्धार छान्ने

  • 1 week ago
मेयर र उपमेयरका आकांक्षी धेरै भएपछि एमालेले मतदानबाट उम्मेद्धार छान्ने

पोखरा, वैशाख ७। नेकपा (एमाले) कास्कीले पोखरा–लेखनाथ महानगरपालिकाको मेयर र उपमेयरका आकांक्षी धेरै भएपछि मतदान प्रक्रियाबाट टुङ्गो लगाउने भएको छ ।     पूर्व जि

बेलायतमा पहिलो नेपाली मेयर बने गुल्मीका शंकर गैरे

  • 11 months ago
बेलायतमा पहिलो नेपाली मेयर बने गुल्मीका शंकर गैरे

लण्डन—बेलायतमा पहिलोपल्ट एक नेपाली मेयर बन्न सफल भएका छन् । पेशाले ट्याक्सी ब्यवसायमा संलग्न रुपाकोट गुल्मीका शंकर गैरे बेलायतमा नेपाली मूलको पहिलो मेयर बन्न सफल भएका हुन् ।

लण्डनका लर्ड मेयर नेपाल भ्रमणमा जाँदै

  • 3 months ago
लण्डनका लर्ड मेयर नेपाल भ्रमणमा जाँदै

लण्डन । लण्डनका लर्ड मेयर डा एन्ड्रयु पार्मले नेपालको चार दिने भ्रमणमा जाने भएका छन् । यहि जनवरी २१ देखि २४ सम्म लर्ड मेयर पार्मले नेतृत्वको चार सदस्यीय टोलीले नेप

hamropatro


जीवनशैली

थाहा पाउनुहोस्, स्वस्थ रहन खराब बानीहरु कसरी छोड्ने ?

थाहा पाउनुहोस्, स्वस्थ रहन खराब बानीहरु कसरी छोड्ने ?

नियमित व्यायाम र स्वस्थ खानपानबाट नै स्वस्थ रहन सकिन्छ । विहानै उठेपछि राती सुत्नेबेलासम्म हाम्रा यस्ता कैयौ खराब बानीहरु हुन्छन् जसले स्वास्थमा समस्या हुन सक्छ ।

विचित्र विश्व

प्रेमिकाले धोका दिएको थाहा पाएपछि प्रेमीले गरे यस्तो हर्कत

प्रेमिकाले धोका दिएको थाहा पाएपछि प्रेमीले गरे यस्तो हर्कत

तपाई आफ्नी प्रेमिका अर्कै व्यक्तिसँग बेडमा सुतिरहेको देख्नुभयो भने के गर्नुुहुन्छ ? प्रेमिका तथा उनीसँगै बेडमा रहेका व्यक्तिसँग झगडा गर्नुहुन्छ ? तर एक व्यक्तिले अचम्म हर्कत गरेर देखाएका छन् ।