जब अमेरिकाले चार दिनमा इरानको सरकार ढालेर राजतन्त्र फर्कायो...

एजेन्सी । इरानले बुधबार बिहान दावी गरे कि उसले इराकको अल असद र इरबिलमा अमेरिकी सैनिक अड्डाहरूमा मिसाइल हमला गरेको छ।

 

केही समयपछि पेन्टागनले पनि यी आक्रमणहरूको पुष्टि गर्‍यो। न त इरानले आक्रमणमा भएको क्षतिको बारेमा जानकारी दिएको छ न त अमेरिकाले जीवन र सम्पतिको हानीको बारेमा कुरा गरेको छ।

 

उनी सुलेमानी थिए, सर्वोच्च धार्मिक नेता अयातुल्ला अली खमानेई पछि इरानको दोस्रो सबैभन्दा शक्तिशाली व्यक्ति मानिन्छ। उनी सुलेमानी थिए, जसको मृत्युले सम्पूर्ण इरानलाई एक साथ गरेको देख्यो।

 

सुलेमानीको मृत्यु र इरानको प्रतिक्रिया पछि मध्य पूर्वमा अवस्था झनै तनावपूर्ण भएको छ। इरान र संयुक्त राज्य अमेरिका बीच प्रत्यक्ष युद्धको धम्की पनि यस क्षेत्र मा अमेरिकी सहयोगीहरु पनि प्रभावित हुने खतरा बढेको छ।

 

यस अवस्थाले सम्पूर्ण विश्वमा प्रभाव पार्न सक्दछ, किनकि विश्वको कुल तेलको एक तिहाइ मध्य पूर्वबाट आउँछ।

 

जबसम्म डोनाल्ड ट्रम्प संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति बने, उनले इरानको बिरूद्ध आक्रामक अडान लिएका छन्। सुरुदेखि उनले इरानले पश्चिमी देशहरूसँग नयाँ आणविक सम्झौता गर्ने कुरामा जोड दिए। जब इरान यससँग सहमत भएनन्, अमेरिकाले २०१५ मा भएको उक्त सम्झौता अमान्य भन्दै सन् २०१८ मा बाहिरियो । 

 

यस पछि, आर्थिक प्रतिबन्ध, धम्की, अप्रत्यक्ष युद्धको प्रक्रिया शुरू भयो, यसले दुवै देशहरुमा र विश्वभर तनाव पैदा गरेको छ। संयुक्त राज्यको डेलावेयर युनिभर्सिटीका प्राध्यापक मुक्तार खान भन्छन्,‘दुई देश बीच केही समयदेखि युद्ध भइरहेको छ।’

उनी भन्छन्, ‘यो चक्र १९७९ देखि शुरू भएको हो। मध्य पूर्वलाई स्थिर पार्नका लागि इरान अमेरिकाका मुख्य सहयोगीहरू मध्ये एक थियो। तर १९७९ मा इरानको इस्लामिक क्रान्ति पछि अमेरिकासँगको सम्बन्ध बिग्रियो।’

 

सन् १९५३ मा जब ईरानमा अमेरिकी विरोधी भावनाको जन्म भएको थियो तब अमेरिकाले चारत दिनमा प्रदर्शन गराएर सरकार गिराउने र आफ्नो पक्षको सरकार बनाउने काम गरेको थियो । 

 

मुक्तादार खान भन्छन्, ‘त्यस अवधिमा अमेरिकाले चार दिन भित्र प्रदर्शन गरेर निर्वाचित प्रधानमन्त्री मोहम्मद मुसादिकलाई हटाए र राजतन्त्रलाई लागू गर्‍यो, अर्थात् राजतन्त्रलाई लोकतन्त्रको ठाउँमा स्थापित गराइदिएको थियो।’

 

तर, पछि जब इस्लामिक क्रान्ति भयो र मोहम्मद रजा पहालावीलाई सत्ताबाट हटाइयो, त्यस बेलादेखि अमेरिका लगातार इरानमा शक्ति परिवर्तन गर्ने प्रयासको आरोप लगाइयो।

प्राध्यापक मुक्तादार खान भन्छन्,‘ इरान–इराक युद्धमा अमेरिकाले इराकलाई समर्थन गरे पनि यसले सम्बन्ध पनि बिगार्‍यो। उनी भन्छन्, ‘अमेरिकाले इरानको राजनीति र शक्ति परिवर्तन गर्न निरन्तर प्रयास गरिरहेको छ, जबकि इरानले मध्यपूर्वमा अमेरिकाको प्रभुत्व समाप्त गर्ने मात्र नभई प्यालेस्टाइन क्षेत्रबाट इजरायलको नियन्त्रण अन्त्य गर्न पनि प्रयास गरिरहेको छ।’

 

प्राध्यापक मुक्तादार खान भन्छन्,‘यो चलिरहेको प्रवृत्ति अब सुलेमानीको मृत्युमा पुगेको छ। उनी भन्छन्,‘अमेरिकी अधिकारीहरूले अनुसार जनरल सुलेमानीले इराकमा ११०० देखि १७०० जना अमेरिकहरुलाई मार्न विशेष भुमिका खेले ।’ इराकमा अमेरिकाले इराकसँगमात्र होइन अन्य देश चीन र रसियासँग पनि युद्ध गरिरहेको छ । 

जनरल कासिम सुलेमानी इरानको लागि कत्तिको महत्त्वपूर्ण थिए भन्ने कुराको अनुमान लगाउन सकिन्छ जहाँ उनी बितिसकेका लाखौं मानिस भेला भएका थिए।

 

तेहरानमा बस्ने वरिष्ठ पत्रकार जहरा जैदी भन्छिन्,‘सुलेमानी यति लोकप्रिय थिए कि उनको अन्त्येष्टिमा भीडले सबै रेकर्ड तोड्यो।’

 

उनी भन्छिन्, ‘उहाँप्रति पूरै देशमा फरक प्रकारको प्रेम थियो र मानिसहरूले उसलाई विदेशमा पनि खोज्थे।’

 

अमेरिका र इरानका कारण विश्वयुद्धको सन्त्रास चलिरहेको छ । इरानले अमेरिकालाई खाडी क्षेत्रबाट लखेट्न खोजीरहेको बताइरहँदा अमेरिकाले आफ्ना दुश्मनहरु सबै खत्तम पार्ने चेतावनी दिदैँ आइरहेको छ  । 

 

 

 


थप समाचार

शुक्रबार र शनिबार सानेपा क्षेत्रमा विद्युत् कटौती हुने

  • 1 hour ago
शुक्रबार र शनिबार सानेपा क्षेत्रमा विद्युत् कटौती हुने

काठमाडौँ । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले शुक्रबार र शनिबार राजधानी काठमाडौँका विभिन्न स्थानमा विद्युत् कटौती गर्ने भएको छ । प्राधिकरणका सूचना अधिकारी लीलाकुमारी अर्यालका अनुसार पुल्चोक वितरण केन्द

श्रीमानको के–के कुरा श्रीमतीलाई मन पर्दैन ?

  • 2 hours ago
श्रीमानको के–के कुरा श्रीमतीलाई मन पर्दैन ?

पुरूषहरूले गर्ने केही व्यवहारले महिलालाई रिस उठ्ने र परिवारमा तनावको स्थिति आउने गर्छ । पति पत्नीबीच असझदारी हुँदा सम्बन्धमा ठुलो असर समेत पर्ने गर्छ । पुरुषहरुका केही यस्ता बानीहरु रहेका हुन्छन् जसल

भारतमा कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित भएका मध्ये ६७.६२ प्रतिशत सङ्क्रमणमुक्त

  • 2 hours ago
भारतमा कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित भएका मध्ये ६७.६२ प्रतिशत सङ्क्रमणमुक्त

एजेन्सी । भारतमा कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित भएका मध्ये ६७.६२ प्रतिशत सङ्क्रमणमुक्त भएका छन् ।



प्रेम र यौन

ब्रत बसेको बेला किन यौनसम्पर्क गर्नु हुँदैन ?

ब्रत बसेको बेला किन यौनसम्पर्क गर्नु हुँदैन ?

नेपाली हिन्दू समाजमा विशेषतः महिलाहरू साउन लाग्ने बित्तिकै तथा अन्य महिनाका पर्व वा दिन विशेषमा ब्रत वा उपवास बस्छन् । लामो समयको ब्रतका बेला कतिपय यौन जोडीले यौन सम्पर्कको अनुभव लिन चाहेका हुन्छन् । ब्रतका समयमा महिलाहरू धार्मिक एवं मानसिक तवरमा यौन सम्बन्ध राख्न तयार नहुने हुनाले यौन सम्पर्क नराख्नु नै उपयुक्त मानिन्छ ।

जीवनशैली/स्वास्थ्य

श्रीमानको के–के कुरा श्रीमतीलाई मन पर्दैन ?

श्रीमानको के–के कुरा श्रीमतीलाई मन पर्दैन ?

पुरूषहरूले गर्ने केही व्यवहारले महिलालाई रिस उठ्ने र परिवारमा तनावको स्थिति आउने गर्छ । पति पत्नीबीच असझदारी हुँदा सम्बन्धमा ठुलो असर समेत पर्ने गर्छ । पुरुषहरुका केही यस्ता बानीहरु रहेका हुन्छन् जसले श्रीमतीलाई रिस उठाउन गर्छ । ती बानीहरु यस्ता रहेका छन् ।