कम्बोडियाली आमनिर्वाचन, विपक्षी निरिह

Norvic Hospital

नोमपेन्ह । कम्बोडियाको आज सम्पन्न निर्वाचनबाट हुन सेनको ३३ वर्षे प्रधानमन्त्रीत्वकाल पुनः थप हुने भएको छ । निरिह र नाम मात्रका विपक्षी दलहरुका कारण हुन सेनको विजय सुनिश्चित भएको हो । उनको विजयसँगै प्रकारान्तरले कम्बोडियो एक–दलीय राज्यमा रुपान्तरित हुनेछ । 

 

हुन सेन सन् १९८५ मा कम्बोडियाको सत्तामा आएका थिए । सत्तामा आएसँगै उनले नागरिक समाज, सञ्चार माध्यम र राजनीतिक विपक्षीहरुको दायरा साँघुरो बनाए । पश्चिमा देशहरुले विश्वसनीय चुनावको आधार समाप्त भएको भन्दै सहयोग बन्द गरेका छन् भने अधिकारवादी संस्थाहरु र विपक्षीहरुले लोकतान्त्रिक प्रक्रियालाई दबाएको आरोप लगाएका छन् । 

 

चुनावमा हुन सेनको सत्तारुढ दल कम्बोडियाली पिपुल्स पार्टी ९सीपीपी० का बिरुद्धमा साना र नामै नसुनिएका १९ वटा दल चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन् । मुख्य विपक्षी दल कम्बोडिया नेसनल रेस्क्यू पार्टी (सीएनआरपी) लाई नोभेम्बर २०१७ मा सर्वोच्च अदालतले विघटन गरेपछि हुन सेनलाई चुनावमा चुनौती दिने कुनै बलियो शक्ति देखिएको छैन । 

 

को हुन् हुन सेन ? 

कम्बोडियाली नेता हुन सेनले आफ्नो ३३ वर्षीय शासनकालमा निर्दयी खमेर रुजभन्दा पनि बढी समय शासन गरिसकेका छन् भने राजतन्त्रलाई पाखा लगाए र आफ्ना विपक्षीलाई दबाए । उनले आफूलाई मुलुकको संरक्षक र राजनीतिक दक्षता भएको व्यक्तिका रुपमा स्थापित गर्नुमात्र होइन, आगामी पाँच वर्षका लागि सत्तामा आफूलाई स्थापित गर्नेछन् । 

 

चुनावी मतदानस्थल बाहिर औंलामा दलेको मसी देखाउँदै यी ६५ वर्षीय धुरन्धर नेताले आफ्नो विजयलाई कसैले छेक्न नसक्ने संकेत दिएका छन् । यति लामो समय शासनमा रहेका विश्वकै दुर्लभ नेताको श्रेणीमा उनले आफूलाई उभ्याएका छन् । 

 

हुन सेन कुनै समय कम्बोडियाका अतिवादी माओवादी संगठन खमेर रुजका कार्यकर्ता थिए । खमेर रुजले अमेरिकी समर्थनमा बनेको लोन नोलको सत्तालाई पराजित गर्नुका साथै सन् १९७५ देखि १९७९ को बीचमा कूल जनसंख्याको झण्डै एक तिहाईको हत्या गरेको थियो । 

 

आफूलाई त्यस आन्दोलनबाट चोखो देखाउन उनले बिद्रोह गरे, खमेर रुजको पराजयसँगै मुलुक फर्किए र कम्बोडियालाई थप अराजकताबाट बचाउन भूमिका निर्वाह गरेको देखाए । 

 

यी महत्वाकाँक्षी पूर्व लडाकूलाई ३२ वर्षकै उमेरमा सन् १९८५ मा प्रधानमन्त्रीका रुपमा नियुक्त गरियो । 

 

लोकतान्त्रिक पद्धति अनुसार राष्ट्रसंघको रेखदेखमा सम्पन्न सन् १९९३ को पहिलो चुनावमा हुन सेन पराजित भए । तर सन् १९९७ को रक्तपातपूर्ण सत्ता विद्रोहबाट उनले पुनः सत्ता कब्जा गरे । उनीमाथि सेनासँग घनिष्ट सम्बन्ध स्थापना गरेको, आफन्त र छोराहरुलाई मुख्य सुरक्षा संयन्त्रहरु हस्तान्तरण गरेको आक्षेप लाग्ने गरेको छ । 

 

हालैका वर्षहरुमा चीनले कम्बोडियालाई पूर्वाधार निर्माणमा नगद र सस्तो दरमा ऋण उपलब्ध गराएर हुन सेनलाई राम्रै भरथेग गरेको छ जसका कारण पश्चिमा मुलुकसँग हुन सेनको परनिर्भरता घटेको छ । 

 

सत्तारुढ कम्बोडियाली पिपुल्स पार्टीले सन् १९९८ यता कुनै पराजय व्यहोर्नु परेको छैन । सन् २०१२ मा गठन भएको कम्बोडिया नेसनल रेस्क्यू पार्टी ९सीएनआरपी० ले सन् २०१३ मा ४४ प्रतिशतभन्दा बढी मत प्राप्त गरेको थियो । उनीहरुले सन् २०१७ को स्थानीय चुनावमा पनि यही नतिजा ल्याएका थिए । तर उनीहरुको प्रगतिलाई अदालतको आदेशबाट ध्वस्त पारियो । 

 

पेरिसमा निर्वासित जीवन बिताइरहेका सीएनआरपीका सह संस्थापक नेता साम रेन्सीले खमेर रुजबाट प्रशिक्षित हुन सेनले हिंसा र दण्डहीनताको बलबाट सत्ता कसरी हत्याउन सकिन्छ भन्ने राम्रैसँग बुझेको प्रतिक्रिया दिए । 


Ipay: Payment Gateway of Nepal
Reliable life insurance
Nepal Telecocme

ग्लोबल नेपालीपत्रमा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई info@nepalipatra.com मा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । साथै तपाई आफ्नो बिजनेश प्रवद्र्धन गर्न चाहनुहुन्छ भनेsales@nepalipatra.com सम्पर्क गर्न सक्नुहुनेछ । हामीसँग तपाईंफेसबुकट्विटरमा पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।

थप समाचार

‘श्रमका क्षेत्रमा भएका अनियमितताको सुधारको काम सुरु भइसकेको छ’

  • 6 hours ago
‘श्रमका क्षेत्रमा भएका अनियमितताको सुधारको काम सुरु भइसकेको छ’

तनहुँ । श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षामन्त्री कृष्णकुमार श्रेष्ठले तनहुँमा विकास निर्माणको कामले छलाङ मारेको जिकिर गरेका छन् । नेकपा (एकीकृत समाजवादी) भानु नगर कमिटीले आज आयोजना गरेको कार्यकर्ता भेल

चीनले अफ्रिकालाई महामारी विरुद्ध जुँध्न मद्दत गर्ने

  • 6 hours ago
चीनले अफ्रिकालाई महामारी विरुद्ध जुँध्न मद्दत गर्ने

एजेन्सी । चीनले अफ्रिकालाई कोभिड-१९ महामारी विरुद्ध जुँध्न र विश्व बजारमा आफ्नो प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता सुधार गर्न मद्दत गर्ने चाहेको रुसको स्पुतनिक समाचार एजेन्सीले जनाएको छ ।

ए डिभिजन लिगः च्यासल र एनआरटीले अंक बाँडे

  • 6 hours ago
ए डिभिजन लिगः च्यासल र एनआरटीले अंक बाँडे

काठमाडौं । च्यासल युथ क्लब र न्यु रोड टिम (एनआरटी) ले बराबरी खेल्दै अंक बाडेका छन् । त्रिपुरेश्वर स्थित दशरथ रंगशालामा भएको सहिद स्मारक ए डिभिजन लिग फुटबलमा च्यासल युथ क्लब र एनआरटीले १–१ गोलको बराबरी



पर्यटन

आठौँ तनहुँ महोत्सव पुस २९ देखि

आठौँ तनहुँ महोत्सव पुस २९ देखि

दमौली । तनहुँ उद्योग वाणिज्य सङ्घको आयोजनामा आगामी पुस २९ गतेदेखि आठौँ तनहुँ महोत्सव हुने भएको छ । कोरोनाले दुई वर्षदेखि स्थगित भएको महोत्सव यस पटक हुन लागेको हो । व्यास नगरपालिका–३ स्थित विपी वनबाटिकामा माघ १० गतेसम्म महोत्सव सञ्चालन हुनेछ ।

जीवनशैली

तुलसीको बोटमा यी दिनहरुमा जल चढाउनु हुँदैनः वास्तुशास्त्र

तुलसीको बोटमा यी दिनहरुमा जल चढाउनु हुँदैनः वास्तुशास्त्र

एजेन्सी । आज वास्तुशास्त्रमा तुलसीको बोटसँग सम्बन्धित केही अन्य महत्त्वपूर्ण कुराहरू जान्नुहोस्। परापूर्वकालदेखि नै घरमा तुलसीको बोट रोपेर दिनहुँ जल चढाउने चलन छ । तर, कतिपय विशेष दिनहरु यस्ता हुन्छन् जब तुलसीमा जल चढाउनु हुँदैन । कुन दिन तुलसीमा जल चढाउनु हुँदैन भन्ने बारेमा हामी तपाईलाई बताउँछौँ ।

विचित्र विश्व

हिन्दी फिल्ममा हिरो हेलिकोप्टरमा बसेर दुलहीको घर गएको देखेपछि हेलिकोप्टर चार्टर्ड गरेर विवाह

हिन्दी फिल्ममा हिरो हेलिकोप्टरमा बसेर दुलहीको घर गएको देखेपछि हेलिकोप्टर चार्टर्ड गरेर विवाह

वीरगञ्ज । बाराको सिम्रौनगढ नगरपालिकाका जोगी साहले छोराको विवाहमा हेलिकोप्टर चार्टर्ड गरेर विवाह सम्पन्न गरेका छन् । जोगी बारा जिल्लाअन्तर्गत सिम्रौनगढ नगरपालिका र आर्दशकोतवाल गाउँपालिकाका ख्यातिप्राप्त खाद्यान्न (गोला) व्यापारी हुन् ।